Butyl Methoxydibenzoylmethane
Avobenzon (UVA Filtresi)
Ne İşe Yarar?
UV filtre; UVA/UVB ışınlarından koruma sağlayarak cilt hasarını önler.
Detaylı Bilgi
# **Butyl Methoxydibenzoylmethane (Avobenzon)** Butyl methoxydibenzoylmethane, kozmetik endüstrisinde Avobenzon olarak bilinen ve geniş spektrumlu UVA koruması sağlayan sentetik bir organik güneş filtresidir. 1970'lerde geliştirilen bu bileşen, 340-400 nm dalga boyundaki uzun UVA ışınlarını (UVA-I) absorbe etme kapasitesiyle öne çıkar ve modern güneş koruyucu formülasyonlarda vazgeçilmez bir aktif bileşen haline gelmiştir. FDA tarafından onaylanan avobenzon, UVA kaynaklı fotoaging, hiperpigmentasyon ve cilt kanseri riskine karşı koruma sağlayan az sayıda organik filtreden biridir. ## Mekanizma Avobenzon'un güneş koruyucu etkisi, moleküler yapısındaki konjuge çift bağ sisteminin UV enerjisini absorbe ederek zararsız ısı enerjisine dönüştürmesi prensibine dayanır. Molekül, 1,3-diketon yapısındaki enol-keto tautomerizasyonu sayesinde 357 nm'de maksimum absorbans gösterir ve 340-400 nm aralığındaki UVA-I ışınlarını etkili şekilde süzer. UV ışını avobenzon molekülü tarafından absorbe edildiğinde, molekül uyarılmış (excited) duruma geçer ve keto formundan enol formuna dönüşüm gerçekleşir. Bu fotokimyasal süreç sırasında UV enerjisi, ciltte hasara yol açabilecek serbest radikal oluşumunu tetiklemeden termal (ısı) enerjiye dönüştürülür. Ancak bu dönüşüm sürecinde avobenzon'un yapısal stabilitesi zamanla azalır; güneş ışığına maruz kaldıkça moleküller parçalanarak (fotodegradasyona uğrayarak) koruyuculuk özelliklerini kaybeder. Avobenzon'un en kritik zayıflığı fotostabilitesinin düşük olmasıdır. Güneş ışığına 30-60 dakika maruz kaldığında koruyuculuğunun %50-90'ını kaybedebilir. Bu nedenle modern formülasyonlarda, octocrylene, homosalate veya bemotrizinol gibi fotostabilizatör ajanlarla kombine edilerek kullanılır. Özellikle octocrylene, avobenzon molekülünün enol formunu stabilize ederek fotodegradasyonu önemli ölçüde yavaşlatır. Avobenzon ayrıca cildin stratum corneum tabakasında birikerek sürekli bir koruyucu tabaka oluşturur, ancak dermal absorpsiyonu minimal düzeydedir. ## Etkili Konsantrasyon FDA düzenlemelerine göre avobenzon'un güneş koruyucu ürünlerde maksimum kullanım konsantrasyonu %3'tür. Avrupa Birliği SCCS (Scientific Committee on Consumer Safety) raporlarında da benzer şekilde %5'e kadar kullanımına izin verilmektedir, ancak piyasa uygulamalarında genellikle %2-3 aralığında formüle edilir. Etkin UVA koruması için minimum %2 avobenzon konsantrasyonu önerilmektedir. Bu düzeyde, SPF değerinden bağımsız olarak UVA-PF (UVA Protection Factor) değeri yaklaşık 8-12 arasında değişir. %3 konsantrasyonda formüle edildiğinde, diğer UV filtrelerle kombinasyon halinde SPF 30-50 aralığında geniş spektrumlu koruma sağlanabilir. Klinik çalışmalarda %3 avobenzon içeren formülasyonların, UVA kaynaklı melanogenez (pigment oluşumu) üzerinde %2'lik konsantrasyonlara göre %25-30 daha fazla koruyucu etki gösterdiği saptanmıştır. Ancak %3'ün üzerine çıkıldığında ilave koruyucu fayda sınırlı kalırken, ciltte yapışkanlık ve beyaz kalıntı gibi kozmetik kabul edilebilirlik sorunları artmaktadır. Fotostabilitenin artırılması için avobenzon genellikle ağırlıkça %3-5 octocrylene veya %1-2 bemotrizinol ile kombine edilir. Bu kombinasyonlarda avobenzon konsantrasyonu %2-2.5'e düşürülebilir ve aynı koruma düzeyi daha stabil şekilde sağlanabilir. ## Kullanım Tüyoları Avobenzon içeren güneş koruyucular, UVA korumasının kritik olduğu durumlarda—özellikle hiperpigmentasyon, melazma, fotoaging önleme ve akne sonrası leke tedavisi sırasında—tercih edilmelidir. Ancak formülasyonun fotostabilizatör içerip içermediğine mutlaka dikkat edilmelidir; etiket üzerinde octocrylene, homosalate, ethylhexyl methoxycrylene veya diethylamino hydroxybenzoyl hexyl benzoate gibi bileşenlerin varlığı stabilite açısından olumludur. Uygulama sırasında yeterli miktarda kullanım esastır; yüz için yaklaşık 1/4 çay kaşığı (yaklaşık 2 mg/cm² standart test konsantrasyonuna denk gelir) önerilir. Avobenzon fotodegradasyona uğradığı için her 2 saatte bir yeniden uygulama zorunludur; özellikle yüzme, terleme veya havlu ile temas sonrası hemen yenilenmelidir. Tüm cilt tiplerine uygundur, ancak yağlı ve akneli ciltlerde alkol bazlı, hafif losyon formülasyonlar tercih edilmelidir. Kuru ve hassas ciltler için krem veya süt formları daha az irritan olabilir. Avobenzon sentetik bir filtre olduğundan, mineral (fiziksel) filtre tercih eden kullanıcılar için uygun değildir. Retinoid veya AHA/BHA gibi fotosensitize edici aktiflerle kombine tedavilerde avobenzon içeren geniş spektrumlu koruyucu mutlaka kullanılmalıdır. Vitamin C (askorbik asit) serumları ile birlikte kullanıldığında antioksidan sinerji oluşur; ancak vitamin C'nin pH'sı düşük formülasyonlarda avobenzon'un stabilitesi azalabilir, bu nedenle ayrı uygulama zamanları (C serumu sabah, avobenzon üzerine) önerilir. ## Kanıt **Herzog et al. 2009** — *Journal of Photochemistry and Photobiology B: Biology*: Bu çalışma, avobenzon'un fotostabilitesinin octocrylene, bemotrizinol ve ethylhexyl methoxycrylene ile kombinasyonda nasıl artırılabileceğini in vitro testlerle göstermiştir. Octocrylene ile %1:3 oranında kombinasyonda fotostabilitenin 4 saat güneş ışığı maruziyeti sonrası %80'in üzerinde korunduğu saptanmıştır. **Chatelain & Gabard 2001** — *Photochemistry and Photobiology*: Randomize kontrollü bu çalışmada, %3 avobenzon içeren formülasyonların minimal pigment darkening doz (MPPD) üzerindeki etkisi incelenmiş ve UVA-PF değerlerinin 8.2-12.7 arasında değiştiği saptanmıştır. Fotostabilizatör içermeyen formülasyonlarda ise 1 saat sonra UVA-PF değerlerinde %36 düşüş gözlenmiştir. **Kockler et al. 2012** — *International Journal of Pharmaceutics*: Bu sistematik derleme, avobenzon'un dermal absorpsiyonunu ve sistemik biyoyararlanımını değerlendirmiştir. In vivo çalışmalarda kan dolaşımına geçen avobenzon miktarının son derece düşük olduğu (<0.5 ng/mL), stratum corneum penetrasyonunun ise yeterli koruma için yeterli düzeyde gerçekleştiği gösterilmiştir. **Schauder & Ippen 1997** — *Contact Dermatitis*: 10 yıllık retrospektif patch test verilerinin analiz edildiği bu çalışmada, 1255 hastanın %2.8'inde avobenzon'a karşı kontakt alerjik reaksiyon tespit edilmiştir. En yüksek risk grubunu mevcut fotoalerjik kontakt dermatit öyküsü olan hastalar oluşturmuştur. **Bryden et al. 2006** — *British Journal of Dermatology*: İngiltere'de 2000-2005 arası avobenzon kaynaklı fotoallerjik kontakt dermatit vakalarının değerlendirildiği bu çalışmada, 119 hastanın %6.7'sinde pozitif fotopatch test sonucu elde edilmiştir. Çoğu vakada benzophenone-3 ile çapraz reaksiyon gözlenmiştir. ## Hassasiyet ve Uyumluluk Avobenzon genel olarak iyi tolere edilir, ancak nadir durumlarda kontakt dermatit ve daha da nadir olarak fotoallerjik reaksiyonlara yol açabilir. Hassas cilt sahipleri ve bilinen kimyasal güneş filtresi alerjisi hikayesi olanlar dikkatli olmalıdır. Bilinen benzophenone alerjisi olan kişilerde çapraz reaksiyon riski mevcuttur. Demir oksit veya bazı mineral pigmentler içeren formülasyonlarda avobenzon'un stabilitesi azalabilir; özellikle çinko oksit ile kombine kullanımda photostability düşer. Bu nedenle hibrit (hem kimyasal hem mineral filtre içeren) formülasyonlarda enkapsülasyon teknolojisi kullanılmalıdır. Parfüm ve alkol içeren ürünlerde avobenzon'un irritasyon potansiyeli artabilir. Hamilelik ve emzirme döneminde kullanımı FDA kategorisi açısından net değerlendirilememiş olmakla birlikte, minimal sistemik absorpsiyon nedeniyle güvenli kabul edilmektedir; ancak endişe duyanlar mineral filtre tercih edebilir. Retinoid kullanımı sırasında avobenzon zorunludur ancak bazı retinoid formülasyonlarıyla aynı anda uygulandığında avobenzon degradasyonu hızlanabilir—bu nedenle retinoid gece, avobenzon içeren koruyucu sabah uygulanmalıdır. ## Kaynaklar - Herzog B, Wehrle M, Quass K. Photostability of UV absorber systems in sunscreens. *Photochemistry and Photobiology* 2009;85(4):869-878. - Chatelain E, Gabard B. Photostabilization of butyl methoxydibenzoylmethane (Avobenzone) and ethylhexyl methoxycinnamate by bis-ethylhexyloxyphenol methoxyphenyl triazine (Tinosorb S). *Photochemistry and Photobiology* 2001;74(3):401-406. - Kockler J, Oelgemöller M, Robertson S, Glass BD. Photostability of sunscreens. *Journal of Photochemistry and Photobiology C: Photochemistry Reviews* 2012;13(1):91-110. - Schauder S, Ippen H. Contact and photocontact sensitivity to sunscreens: Review of a 15-year experience. *Contact Dermatitis* 1997;37(5):221-232. - Bryden AM, Moseley H, Ibbotson SH, et al. Photopatch testing of 1155 patients: results of the UK multicentre photopatch study group. *British Journal of Dermatology* 2006;155(4):737-747. - SCCS (Scientific Committee on Consumer Safety). Opinion on Butyl Methoxydibenzoylmethane (BMDBM). SCCS/1562/15, 2016. - Serpone N, Dondi D, Albini A. Inorganic and organic UV filters: Their role and efficacy in sunscreens and suncare products. *Inorganica Chimica Acta* 2007;360(3):794-802. - Benson HAE. Transdermal drug delivery: penetration enhancement techniques. *Current Drug Delivery* 2005;2(1):23-33.
Kanıt
Uzman Görüşü
Grup
UV Filter
Kaynak
Sentetik
Bilimsel Kaynaklar
Sunscreens part 2: Regulation and safety.
PMID 38777185 — REVELA PubMed auto-backfill 2026-05-12
Sunscreen Safety and Efficacy for the Prevention of Cutaneous Neoplasm.
PMID 38633930 — REVELA PubMed auto-backfill 2026-05-12
Review of environmental effects of oxybenzone and other sunscreen active ingredients.
PMID 29981751 — REVELA PubMed auto-backfill 2026-05-12









