Cocamidopropyl Betaine

**Cocamidopropyl Betaine (CAPB)**, hindistan cevizi yağından elde edilen **amfoterik yüzey aktif**. SLES (sodium laureth sulfate) gibi sülfatların yumuşak alternatifi olarak shampoo + cleanser + body wash'larda yaygın. ## Mekanizma - **Amfoterik:** hem pozitif hem negatif yük → cilt pH'ında nötr davranış - **Köpük + temizlik:** orta-düşük güçte (sülfattan az kuruluk) - **Sülfat booster:** sertçe sülfat içeren formülasyonların sertliğini hafifletir - **pH 5.5-7'de en aktif** — cilt-uyumlu pH aralığı ## Form Farkları - **Saf CAPB (USP):** %30-35 sulu çözelti, formülasyon hammaddesi - **Coco-Betaine ("ultra mild" form):** AS değişimli amino asit modifikasyonu, daha hassas - **Lauramidopropyl betaine:** uzun zincir analoğu, biraz daha güçlü temizlik ## Etkili Konsantrasyon - **%2-8:** yüz cleanser, baby shampoo (yumuşak) - **%8-15:** vücut yıkama, bulaşık deterjan formülleri - **%15+:** profesyonel temizlik (cilde değil) ## Kullanım Tüyoları - **Endikasyonlar:** hassas cilt cleanser, bebek şampuanı, atopik bariyere uygun yıkama - **Sıra:** yıkanan ürün — durulanır - **Kombinasyon:** sodium-cocoyl-isethionate + glucoside-based yumuşak surfaktanlarla birlikte "sülfat-free" temizleyiciler - **Kombinasyon (tehlike):** SLES yüksek konsantrasyonla beraber CAPB'nin yumuşatıcı etkisi sınırlı - **Hassas cilt:** **kontakt dermatit** prevalansı orta — saf CAPB değil, içeriğindeki **DMAPA (3-dimethylaminopropylamine)** ve **amidoamine** safsızlıkları suçlu (üretim safsızlığı, kalite şirkete bağlı) ## Kanıt - **Foti et al. (2003):** CAPB kontakt dermatit vakalarında DMAPA + amidoamine sorumlu, saf molekül değil (Contact Dermatitis) - **Goossens & Asarch (2010):** CAPB allergen of the year sonrası epidemiyoloji review (Dermatitis) - **Korting et al. (1991):** sülfat vs amfoterik yüzey aktif karşılaştırma, CAPB cilt iritasyonu daha az (Acta Derm Venereol) - **CIR (2012):** CAPB güvenlik değerlendirmesi — saflaştırılmış formda güvenli, yüksek %DMAPA içerikli formlarda risk ## Hassasiyet Orta; **kontakt dermatit prevalansı %3-7** (American Contact Dermatitis Society "Allergen of the Year 2004"). Patch test pozitifliğinde alternatif: decyl-glucoside, lauryl-glucoside, sodium-cocoyl-isethionate. Yüksek kalite üretim (DMAPA <%0.05) ile risk azalır. ## Kaynaklar CIR (Cocamidopropyl Betaine Final Report 2012), Foti DMAPA review, Goossens 2010, INCI Decoder.