Cyclopentasiloxane

**Cyclopentasiloxane (D5, Siklopentasiloksan)**, halka yapılı **siklik silikon**. Dimethicone'dan farkı: çok hızlı uçar (volatile silicone), cilt yüzeyinde yüksek kayganlık ama kalıcılık az. AB rinse-off ürünlerde **mikroplastik yasağı** kapsamında. ## Mekanizma - **Volatile carrier:** ürün uygulandıktan sonra uçar → **"hafif his"** (saç + makyaj primer için ideal) - **Çözücü:** yağda çözünür aktiflerin uniform dağılımı - **Cilt yüzey kayganlığı:** anti-friction - **Hızlı emülsiyon kırma:** krem yapıyı bozmadan kayan formül ## D4 / D5 / D6 Karışıklığı | Form | Halka Üye | AB Durum | |------|-----------|----------| | **D4** (Octamethylcyclotetrasiloxane) | 4 | **AB'de yasak** (PBT — biriken toksik, REACH 2018) | | **D5** (Cyclopentasiloxane) | 5 | **Rinse-off >%0.1 yasak** (REACH 2020), leave-on izinli | | **D6** (Cyclohexasiloxane) | 6 | Leave-on izinli, rinse-off kısıtlı | > ⚠️ **D5 yasağı detay:** Sadece **yıkanan ürünlerde** (cleanser, shampoo, vücut yıkama) %0.1 üzerinde yasak. **Leave-on (yüz krem, primer, saç styling)** ürünlerde devam izinli. ## Mikroplastik mi? **Tartışmalı:** - Plastik tanımına dar anlamda uymaz (polimer değil, küçük halka) - Çevresel persistence + biyobirikim sergileyen "plastik benzeri" molekül - AB Komisyonu 2020'de "deniz kirliliği" gerekçesiyle rinse-off yasakladı - Linear silikon (dimethicone) bu kapsamda **değil** ## Etkili Konsantrasyon - **%5-15:** primer, makyaj altı (saf D5 ürünler) - **%15-30:** saç styling spray - **%30-70:** profesyonel makyaj (ön koruma) ## Kullanım Tüyoları - **Endikasyonlar:** primer (makyaj altı), yağlı cilt makyaj sabitleyici, saç frizz azaltma - **Sıra:** rutinin son katmanı (krem üstü), makyaj öncesi - **Kombinasyon:** dimethicone + D5 = uzun ömürlü film + hafif his - **Hassas cilt:** çok düşük alerji riski - **Cevreye duyarlı kullanıcı:** dimethicone'a geç (rinse-off ürünlerde özellikle) ## Kanıt - **Mojsiewicz-Pieńkowska et al. (2014):** D5 dermal güvenlik review, sistemik penetrasyon minimum (Polim Med) - **CIR (2003 ve 2018 update):** kozmetik kullanımda güvenli, sistemik biyobirikim insan kullanımında gözlenmemiş - **REACH 2020 Restriction:** çevresel risk gerekçesiyle rinse-off >%0.1 yasak - **EU Commission Regulation 2018/35:** D4 PBT (Persistent, Bioaccumulative, Toxic) sınıflandırması ## Çevre Endişesi D5 atık suya geçer, çamur biriktirir. Avrupa dış ortamda çamurun %1-3 oranında siloksan birikimi var. Cilt için risk **yok**, ekosistem için **var**. ## Hassasiyet Çok düşük; alerjik kontakt dermatit nadir. Patch test prevalans %<0.1. Hipoalerjenik kategoride. ## Kaynaklar CIR (Cyclopentasiloxane Final Report 2018 update), REACH Annex XVII Entry 70, EU Commission 2018/35, Mojsiewicz-Pieńkowska review.