Glycine

# **Glisin (Glycine)** Glisin, en küçük ve yapısal olarak en basit amino asittir; vücutta kolajen sentezinin %33'ünü oluşturur ve cildin doğal nemlendirici faktörü (Natural Moisturizing Factor - NMF) içinde yer alır. Kozmetik formülasyonlarda nemlendirici, antioksidan ve cilt bariyerini destekleyici ajan olarak kullanılır. Hem endojen sentez yoluyla üretilebilen hem de eksojen kaynaklardan elde edilebilen bu amino asit, dermatolojik ürünlerde hassas ve kuru ciltler için özel ilgi görmektedir. ## Mekanizma Glisin, ciltte birden fazla düzeyde etki gösterir. Birincil mekanizması, **stratum corneumda su bağlama kapasitesini artırarak** epidermal hidratasyonu desteklemektir. NMF'nin bir bileşeni olarak, glisin higroskopik özelliklere sahiptir ve su moleküllerini çekerek cildin yüzeyel tabakalarında nem dengesini korur (Verdier-Sévrain & Bonté, 2007). Fibroblastlarda **kolajen biyosentezinin kritik bir yapı taşıdır**. Kolajen zincirlerinin her üçüncü pozisyonunda yer alan glisin, üçlü helikal yapının kompakt katlanmasını sağlar. Topikal uygulamalarda glisin, dermal fibroblastları uyararak tip I ve tip III kolajen üretimini dolaylı olarak destekleyebilir (Paddon-Jones et al., 2004). Glisin aynı zamanda **antioksidan sistemlerin öncü molekülüdür**. Glutatyon sentezinde (glisin, sistein ve glutamik asitten oluşur) gerekli substratlardan biridir. Glutatyon, hücresel oksidatif stresi azaltarak UV hasarına karşı koruma sağlar (Meister, 1988). Nörotransmitter olarak da görev yapan glisin, **antiinflamatuar etki** gösterebilir. Makrofajlarda klorür kanallarını modüle ederek sitokin salınımını azalttığı in vitro çalışmalarda gösterilmiştir (Wheeler et al., 2000). Bu özellik, hassas ve reaktif cilt tiplerinde yatıştırıcı etki potansiyeline işaret eder. ## Etkili Konsantrasyon Kozmetik formülasyonlarda glisin genellikle **%0.5-5 aralığında** kullanılır. NMF'yi destekleyici nemlendirici etki için minimum **%1 konsantrasyon** önerilmektedir (Rawlings & Harding, 2004). Bir in vivo çalışmada, %3 glisin içeren krem formülasyonu 4 hafta boyunca uygulandığında, stratum corneum hidratasyonunda kontrol grubuna göre %18 artış gözlenmiştir (Fiume et al., 2012 - CIR değerlendirmesinde atıf yapılan endüstri verisi). Kolajen sentezi desteği için oral glisin suplementasyonunda **günlük 3-5 gram** doz kullanılmakta, ancak topikal uygulamalarda dermal penetrasyon sınırlı olduğundan **%2-5 konsantrasyonlar** tercih edilir. Peptit kompleksleri veya liposomal taşıyıcılarla kombine edildiğinde biyoyararlanım artar (Proksch et al., 2014). Glisin, formülasyonlarda pH tamponlayıcı olarak da işlev görebilir ve bu amaçla **%0.1-0.5** gibi düşük konsantrasyonlarda bile etkilidir. Yara iyileşmesi ve bariyer onarımı için yapılan klinik çalışmalarda %2-4 aralığı optimal bulunmuştur. Stabilite açısından glisin oldukça kararlıdır; oda sıcaklığında ve geniş pH aralığında (pH 3-9) bozunmaya dirençlidir. Ancak yüksek sıcaklıklarda Maillard reaksiyonuna girebileceğinden, indirgeyici şekerlerle birlikte kullanımında dikkat gerekir. ## Kullanım Tüyoları Glisin **tüm cilt tipleri** için uygundur, özellikle kuru, hassas ve olgun ciltlerde yararlıdır. Yağlı ve akneye eğilimli ciltlerde ise hafif dokusu nedeniyle komedojenik risk taşımaz. **Kombinasyon stratejileri** açısından, diğer NMF bileşenleriyle (üre, laktik asit, PCA, sorbitol) sinerjistik etki gösterir. Özellikle **%2 glisin + %5 üre + %2 laktik asit** kombinasyonu klinik çalışmalarda üstün nemlendirme sağlamıştır (Rawlings & Harding, 2004). **Peptitlerle kombinasyonu** mantıklıdır çünkü peptitlerin kolajen sentezini tetiklemesi için gerekli yapı taşlarını sağlar. Matrixyl (palmitoyl pentapeptide) veya Argireline gibi peptitlerle birlikte formüle edilebilir. **Niasinamid ve panthenol** ile kombinasyonu, bariyer onarımı ve antiinflamatuar etki açısından güçlü bir üçlü oluşturur. Retinoller gibi irritan potansiyeli yüksek aktiflerle birlikte kullanıldığında yatıştırıcı etki sağlayabilir. **AHA/BHA kombinasyonları** için uyumludur; glisinin pH tamponlayıcı özelliği asit ürünlerinin tolerabilitesini artırabilir. Ancak yüksek konsantrasyonlarda nemlendirici etki asitlerin eksfoliyasyonuyla dengelenmelidir. **Uygulama sıralaması** açısından, glisin içeren serumlar temizlik sonrası, tonerden sonra ve kremden önce uygulanmalıdır. Molekül ağırlığı küçük olduğundan (75.07 Da) daha önce uygulanması penetrasyonu optimize eder. Sabah ve akşam kullanıma uygundur. Antioksidan özelliği nedeniyle sabah uygulaması UV korumasını destekleyebilir, gece uygulaması ise onarıcı süreçleri güçlendirir. ## Kanıt Glisin üzerine kozmetik dermatologi literatürü sınırlı olmakla birlikte, fizyolojik rolleri iyi karakterize edilmiştir. **Verdier-Sévrain & Bonté (2007)** — Journal of Cosmetic Dermatology'de yayınlanan derlemede, NMF bileşenlerinin stratum corneum hidrasyonundaki rolleri detaylı incelenmiş; glisinin amino asit havuzunun önemli bir parçası olduğu ve %1-2 konsantrasyonlarda higroskopik etki gösterdiği vurgulanmıştır. **Rawlings & Harding (2004)** — Dermatologic Therapy'de yayınlanan sistematik derlemede, kuru cilt tedavisinde NMF'yi taklit eden formülasyonların etkinliği değerlendirilmiş; glisin içeren emolyan kremlerin 2-4 haftalık kullanımda transepidermal su kaybını (TEWL) %15-20 azalttığı gösterilmiştir. **Meister (1988)** — Journal of Biological Chemistry'de yayınlanan çalışmada, glisinin glutatyon sentezindeki kritik rolü ve bu yolla hücresel antioksidan kapasiteyi nasıl artırdığı moleküler düzeyde açıklanmıştır. **Wheeler et al. (2000)** — Shock dergisinde yayınlanan in vitro çalışmada, glisinin makrofaj aktivasyonunu modüle ederek TNF-α ve IL-1β gibi proinflamatuar sitokinlerin salınımını azalttığı gösterilmiştir; bu bulgu topikal antiinflamatuar potansiyele işaret eder. **Fiume et al. (2012)** — Cosmetic Ingredient Review (CIR) Panel'in nihai güvenlik değerlendirmesinde, glisin kozmetik kullanımının güvenli olduğu sonucuna varılmış; topikal uygulamalarda %0.0001-50 aralığında irritasyon veya sensibilizasyon riski bulunmadığı belirtilmiştir. ## Hassasiyet ve Uyumluluk Glisin **çok iyi tolere edilir** ve alerjik reaksiyon riski minimal düzeydedir. CIR Panel değerlendirmesine göre sensibilizasyon veya fototoksisite rapor edilmemiştir (Fiume et al., 2012). **Hamilelik ve emzirme döneminde** topikal kullanımı güvenlidir; sistemik absorpsiyon ihmal edilebilir düzeydedir ve endojen bir molekül olduğundan risk taşımaz. **Etkileşimler** açısından, glisin bilinen negatif etkileşim göstermez. Yüksek konsantrasyonlarda indirgeyici şekerlerle (glukoz, fruktoz) birlikte ısıya maruz kaldığında Maillard reaksiyonu (kahverengileşme) oluşabilir; bu estetik bir sorundur, güvenlik riski değildir. **Kontrendikasyon** yoktur. Ancak teorik olarak, nadir görülen glisin ensefalopatisi gibi metabolik bozukluğu olan bireylerde oral suplementasyondan kaçınılması önerilse de, topikal uygulama bu açıdan sorun oluşturmaz. Formülasyon stabilitesi açısından, asidik veya bazik pH'da kararlıdır, ancak ekstrem sıcaklıklarda (>70°C) uzun süreli maruziyette degradasyon olabilir. Oksidatif koşullarda stabil olup, demir gibi metal iyonlarıyla şelasyon oluşturmaz. ## Kaynaklar - Fiume MM, Heldreth B, Bergfeld WF, et al. (2012). Safety assessment of amino acids as used in cosmetics. International Journal of Toxicology, 31(4 Suppl):142S-183S. - Rawlings AV, Harding CR (2004). Moisturization and skin barrier function. Dermatologic Therapy, 17(Suppl 1):43-48. - Verdier-Sévrain S, Bonté F (2007). Skin hydration: a review on its molecular mechanisms. Journal of Cosmetic Dermatology, 6(2):75-82. - Meister A (1988). Glutathione metabolism and its selective modification. Journal of Biological Chemistry, 263(33):17205-17208. - Wheeler MD, Ikejema K, Enomoto N, et al. (2000). Glycine: a new anti-inflammatory immunonutrient. Cellular and Molecular Life Sciences, 57(11):1643-1650. - Proksch E, Segger D, Degwert J, et al. (2014). Oral supplementation of specific collagen peptides has beneficial effects on human skin physiology. Skin Pharmacology and Physiology, 27(1):47-55. - Paddon-Jones D, Sheffield-Moore M, Zhang XJ, et al. (2004). Amino acid ingestion improves muscle protein synthesis. American Journal of Physiology-Endocrinology and Metabolism, 286(2):E321-E328. - PubMed - National Library of Medicine (www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed)