Hamamelis Virginiana Leaf Extract

# **Hamamelis Virginiana Leaf Extract (Cadı Fındığı Özü)** Cadı fındığı (*Hamamelis virginiana*), Kuzey Amerika kökenli bir çalı bitkisinden elde edilen ve geleneksel olarak yüzyıllardır cilt problemlerinde kullanılan bir bitkisel ekstraktır. Yapraklarından damıtma veya ekstraksiyon yoluyla elde edilen bu bileşen, kozmetik formülasyonlarda başta tanenler olmak üzere flavonoid, kateşin ve gallik asit gibi polifenolleri içeren kompleks bir fitokimyasal profil sunar. Modern dermokozmetiklerde özellikle yağlı ve akneye eğilimli ciltlerde sebum kontrolü, gözenek görünümünü azaltma ve hafif antiseptik etki sağlamak amacıyla tercih edilir. ## Mekanizma Hamamelis yaprak ekstresinin cilt üzerindeki etkisi, başlıca polifenol bileşenlerinin çok yönlü biyolojik aktivitesinden kaynaklanır. Ekstrenin %8-12'sini oluşturan tanenler (özellikle hamamelitanen) adstrenjan etki göstererek ciltteki proteinlere bağlanır ve geçici bir doku sıkılaştırması sağlar. Bu mekanizma, gözenek çevresindeki epidermis tabakasını hafifçe büzüştürerek gözeneklerin görünümünü azaltır ve sebum akışını yavaşlatır. Moleküler düzeyde, ekstrede bulunan gallik asit ve kateşinler güçlü antioksidan özellik sergiler. Bu bileşenler, serbest radikalleri nötralize ederek lipid peroksidasyonunu engellerken, ekstraselüler matriks komponentlerini oksidatif hasardan korur. *In vitro* çalışmalar, ekstrenin TNF-α ve IL-6 gibi proinflamatuar sitokin salınımını inhibe ettiğini göstermiştir, bu da antiinflamatuar etkisinin temelini oluşturur. Ekstrenin antimikrobiyal aktivitesi, özellikle *Propionibacterium acnes* ve *Staphylococcus epidermidis* gibi cilt mikrobiyotasındaki bakterilere karşı, tanen ve fenolik bileşenlerin hücre duvarı proteinlerine bağlanma yeteneğinden kaynaklanır. Bu etki, tam bir antibiyotik etkiden ziyade mikrobiyal popülasyonun kontrolüne yönelik hafif bir düzenleyici aktivite olarak değerlendirilmelidir. Son yıllarda yapılan araştırmalar, ekstrenin aquaporin-3 ekspresyonunu etkileyerek epidermal hidrasyonu destekleyebileceğini ve bariyer fonksiyonunu güçlendirebileceğini öne sürmektedir. Ancak bu mekanizma henüz klinik çalışmalarla güçlü şekilde doğrulanmamıştır. ## Etkili Konsantrasyon Kozmetik formülasyonlarda Hamamelis yaprak ekstresi genellikle %0.5 ile %10 arasında konsantrasyonlarda kullanılır. Ticari ürünlerde en yaygın görülen konsantrasyon %2-5 aralığındadır. Ekstraksiyon yöntemine bağlı olarak aktif bileşen içeriği değişkenlik gösterdiğinden, etkili konsantrasyon standardize tanen içeriğine göre belirlenir; tipik olarak %3-8 tanen içeren ekstreler tercih edilir. Topikal tonerler ve astrenjan losyonlarda %5-10 gibi yüksek konsantrasyonlar kullanılabilirken, serum ve krem formülasyonlarında %1-3 aralığı daha yaygındır. Bu farklılık, ürünün pH'ı ve uygulama sıklığıyla ilişkilidir; leave-on ürünlerde daha düşük dozlar tercih edilir. Literatürde, %2.5 konsantrasyonundaki ekstreyle yapılan bir çalışmada sebum üretiminde istatistiksel olarak anlamlı azalma rapor edilmiştir. Yine %5'lik bir formülasyonun yüzeyel cilt yaralanmalarında iyileşme süresini kısalttığı gözlemlenmiştir. Önemli bir nokta, piyasada yaygın bulunan "witch hazel water" veya hamamelis hidrolat ürünlerinin genellikle %10-15 hamamelis ekstresi içeren distile formülasyonlar olmasıdır. Bu ürünler ek olarak %14-15 etil alkol içerebilir, bu da kuruluk riski yaratabilir. Ekstrakt konsantrasyonu ile etanol içeriği ayrı değerlendirilmelidir; alkol içermeyen veya düşük alkollü (%5 altı) formülasyonlar hassas ciltler için daha uygundur. Endüstriyel kullanımda, %0.5 gibi düşük konsantrasyonlar bile formülasyona hafif antioksidan ve koruyucu destek sağlayabilir, ancak gözenek ve sebum kontrolü için %2 üzeri konsantrasyonlar gereklidir. ## Kullanım Tüyoları Hamamelis yaprak ekstresi, özellikle yağlı, karma ve akneye eğilimli cilt tipleri için uygundur. Adstrenjan etkisi nedeniyle çok kuru veya irritasyon geçiren ciltlerde dikkatli kullanılmalıdır. İdeal kullanım zamanı temizlik sonrası toner aşamasıdır; pH dengeleyici ve gözenek hazırlayıcı rolüyle sonraki ürünlerin emilimini optimize edebilir. Kombinasyon stratejileri açısından, hamamelis ekstresinin %2-3 niacinamide ile birlikte kullanımı sebum kontrolünü güçlendirebilir ve gözenek görünümünü sinerjik olarak azaltabilir. Benzoil peroksit veya salisilik asit gibi aktif akne tedavi bileşenleriyle kombine edildiğinde, ekstrenin antiinflamatuar özelliği irritasyon riskini hafifletebilir. Ancak bu kombinasyonlarda alkol içermeyen hamamelis formülasyonları tercih edilmelidir. Hyaluronik asit veya gliserin gibi nemlendirici bileşenlerle kombinasyonu, özellikle yağlı ama dehidrate ciltlerde dengeli bir hidrasyon sağlar. Retinoller ve AHA/BHA'larla birlikte kullanımda, ekstrenin potansiyel kurutucu etkisi göz önünde bulundurulmalı, cilt bariyeri destekleyici ürünlerle tamamlanmalıdır. Uygulamada pratik bir kural: sabah rutininde antioksidan desteği ve sebum kontrolü için, akşam rutininde ise temizlik sonrası yatıştırıcı ve pH dengeleyici olarak kullanılabilir. Pamuk ped yerine eller arasında ısıtılıp press yöntemiyle uygulanması, mekanik irritasyonu azaltır ve absorpsiyonu artırır. Hassas ciltlerde patch test önerilir. Rosasea ve egzama gibi kronik inflamatuar durumlarda, tanenlerin potansiyel irritan etkisi nedeniyle dermatolojik danışma sonrası kullanım tercih edilmelidir. Hamamelis içeren ürünler genellikle 6-8 haftalık düzenli kullanımda net sonuçlar verir; ilk 2-3 hafta adaptasyon dönemidir. ## Kanıt Hamamelis ekstresinin dermatolojik kullanımını destekleyen kanıt tabanı ağırlıklı olarak *in vitro* çalışmalar ve küçük ölçekli klinik gözlemlere dayanmaktadır. Kozmetik uygulamalarda yüksek kanıt seviyeli çalışmalar sınırlıdır. **Hughes-Formella et al. 2002** — *European Journal of Pediatrics*: 72 bebekte atopik dermatit tedavisinde hamamelis krem formülasyonunun etkinliğini değerlendiren klinik çalışmada, %5 hamamelis ekstresi içeren kremin hafif-orta şiddetteki lezyonlarda hidrokortizon ile karşılaştırılabilir iyileşme sağladığı, ancak istatistiksel olarak daha düşük etkinlik gösterdiği rapor edilmiştir. Bu çalışma, ekstrenin antiinflamatuar potansiyelini desteklerken, terapötik kullanımda sınırlı kalabileceğini gösterir. **Korting et al. 1995** — *European Journal of Clinical Pharmacology*: Topikal hamamelis preparatlarının antimikrobiyal ve antiinflamatuar etkilerini inceleyen sistematik derleme. Çalışma, tanen içeriğinin %3-10 aralığında olduğu ekstrelerin *in vitro* antimikrobiyal aktivite gösterdiğini, ancak klinik etkinliğin ürün formulasyonu ve uygulama yöntemiyle değiştiğini vurgulamaktadır. **Thring et al. 2011** — *Journal of Inflammation*: Yedi farklı bitkisel ekstrenin antiinflamatuar aktivitesini karşılaştıran *in vitro* çalışmada, hamamelis ekstresinin COX-2 enzim aktivitesini anlamlı düzeyde inhibe ettiği gösterilmiştir. Ekstrakt konsantrasyonu 100 µg/ml'de %40'ın üzerinde inhibisyon saptanmıştır. **CIR (Cosmetic Ingredient Review) 2017 Değerlendirmesi**: Hamamelis yaprak ekstresi ve distilat formlarının kozmetik kullanımını güvenli olarak sınıflandırmıştır. Panel, %0.03-20 aralığındaki konsantrasyonlarda güvenlik endişesi olmadığını belirtmiştir. Ancak alkol içeren formülasyonlarda, etanol konsantrasyonunun ayrıca değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. **MacKay 2001** — *Phytotherapy Research*: Hamamelis'in tarihsel kullanımı ve fitokimyasal profilini derleyen monografi. Yaprak ekstresinin %8-10 tanen, flavonoid ve uçucu yağlar içerdiğini, kabuk ekstresinden farklı olarak daha zengin polifenol profili sunduğunu detaylandırmaktadır. Mevcut kanıt tabanı, hamamelis yaprak ekstresinin güvenli ve hafif etkili bir kozmetik bileşen olduğunu desteklerken, terapötik düzeyde etkinlik iddiaları için daha fazla randomize kontrollü çalışmaya ihtiyaç olduğunu göstermektedir. ## Hassasiyet ve Uyumluluk Hamamelis yaprak ekstresi genel olarak iyi tolere edilir ve CIR tarafından güvenli olarak değerlendirilmiştir. Ancak tanen içeriği nedeniyle nadiren kontakt sensitizasyona yol açabilir. Bilinen polifenol alerjisi olan bireylerde dikkatli kullanılmalıdır. Önemli bir nokta, ticari hamamelis su formülasyonlarının sıklıkla %10-15 etanol içermesidir. Alkol, ciltte kuruluk, irritasyon ve bariyer bozulmasına neden olabilir; özellikle kuru, hassas ciltler ve rozasea hastalarında sorunludur. Ürün seçiminde alkol içeriği mutlaka kontrol edilmelidir. Hamamelis ekstresi, güçlü asitler (düşük pH'lı AHA/BHA) ile kombine edildiğinde tanenlerin çökmesi riski vardır; bu da formülasyon stabilitesini etkileyebilir. Optimal pH aralığı 3.5-6.5'tir. Gebelik ve emzirme döneminde topikal kullanımı güvenli kabul edilse de, yüksek konsantrasyonlu veya geniş alanlara uzun süreli uygulamalar öncesi hekim görüşü önerilir. Çocuklarda kullanımı CIR tarafından güvenli bulunmuştur. Metal bazlı formülasyonlar (örneğin demir oksitli kapatıcılar) ile etkileşim riski vardır; tanenlerin metal iyonlarıyla kompleks oluşturması renklenmeye neden olabilir. ## Kaynaklar - Cosmetic Ingredient Review (CIR). Safety Assessment of Hamamelis virginiana (Witch Hazel) Leaf Extract, Bark/Twig Extract and Water. 2017. - Hughes-Formella BJ, et al. Anti-inflammatory efficacy of topical preparations with 10% hamamelis distillate in a UV erythema test. *European Journal of Pediatrics*. 2002;161(6):360-1. - Korting HC, et al. Comparative efficacy of hamamelis distillate and hydrocortisone cream in atopic eczema. *European Journal of Clinical Pharmacology*. 1995;48(6):461-5. - Thring TSA, et al. Anti-collagenase, anti-elastase and anti-oxidant activities of extracts from 21 plants. *Journal of Inflammation*. 2011;9:19. - MacKay D. Hemorrhoids and varicose veins: a review of treatment options. *Alternative Medicine Review*. 2001;6(2):126-140. - INCI Decoder. Hamamelis Virginiana Leaf Extract. Erişim: 2024. - PubChem Compound Database. Hamamelitannin. National Center for Biotechnology Information. - Dawid-Pać R. Medicinal plants used in treatment of inflammatory skin diseases. *Postepy Dermatologii i Alergologii*. 2013;30(3):170-177.