Lactic Acid

**Lactic Acid (Laktik Asit)**, AHA grubunun "yumuşak" üyesi. Süt ürünlerinden ya da mikrobiyal fermantasyondan elde edilir. Ciltte doğal NMF (natural moisturizing factor) bileşeni — bu yüzden glikolik aside göre **daha az tahriş edici** kabul edilir. ## Mekanizma - **Korneosit dezgomofilizasyonu:** desmosom bağlarını çözer → eksfoliasyon - **Hidrasyon:** nem çekici (humektant) — glikolikten farklı olarak hem eksfoliyant hem nemlendirici - **Bariyer destekçi:** ceramide sentezini artırır (Rawlings et al. 1996) — diğer AHA'lardan ayrışan özellik - **Pigmentasyon:** keratinosit yenilenmesi → leke azalma (uzun vadeli) - **Antibakteriyel (zayıf):** pH düşürücü etki ## Konsantrasyon Bantları | Form | % | Kullanım | |------|---|----------| | Toner / cleanser | %2-5 | Günlük başlangıç | | Serum (ev) | %5-10 | Geceleri, AHA toleransı olan | | Serum (gelişmiş) | %10-15 | The Ordinary tipi, profesyonel ev kullanımı | | Profesyonel peeling | %30-70 | Klinik, 2-4 haftada bir | ## pH Bağımlılığı LA aktif formu **pH 3.5-4.5** aralığında. pH 5+ formülasyonlar nemlendirici özelliği koruyup eksfoliyant gücü azalmış olur. Etiketin pH bilgisi vermesi tercih edilir. ## Kullanım Tüyoları - **Endikasyonlar:** kuru cilt eksfoliyasyon (glikolike yumuşak alternatif), atopik bariyer onarımı, ince çizgi, leke - **Sıra:** toner/serum aşaması, krem öncesi - **Kombinasyon:** niasinamid + LA = nemli + eksfoliyant kombo. Retinole alternatif veya retinolle 1 gün arası. - **Güneş:** UV duyarlılığını artırır → SPF zorunlu (AHA kullanımı sırasında 7 gün) - **Hassas cilt:** %5'ten başla — glikolikten daha tolere edilebilir - **Hamilelik:** topikal güvenli kabul edilir (sistemik penetrasyon minimum) - **AB regülasyon:** Annex'te kısıt yok, glikolikten daha esnek ## Kanıt - **Smith (1996):** %12 LA, 12 hafta, fotodamage + ince çizgi anlamlı iyileşme (Cutis) - **Rawlings et al. (1996):** %10 LA, ceramide sentezi artışı + bariyer fonksiyonu iyileşmesi (Arch Dermatol Res) - **Stiller et al. (1996):** %12 LA + %4 hidrokinon, melasma 6 hafta, anlamlı pigmentasyon azalma (Arch Dermatol) - **Tang & Yang (2018):** AHA topikal review, LA glikolike non-inferior + daha az tahriş (Clin Cosmet Investig Dermatol) ## Hassasiyet Düşük-orta; ilk uygulamalarda hafif batma yaygın. Glikolike göre tolerans daha iyi. Patch test prevalans %1-3. ## Kaynaklar CIR (Lactic Acid Final Report 2017), SCCS Opinion, Smith RCT, Rawlings ceramide sentezi.