Mineral Oil
Mineral Yağ
Ne İşe Yarar?
Yumuşatıcı/yağ; cildi yumuşatır, pürüzsüzleştirir ve nem kaybını önler.
Detaylı Bilgi
# **Mineral Oil (Mineral Yağ)** Mineral Oil, petrol rafinerisinden elde edilen, yüksek saflıkta arıtılmış hidrokarbonlardan oluşan renksiz ve kokusuz bir yağdır. Kozmetik ve dermatolojide 140 yılı aşkın süredir emollient (yumuşatıcı) ve oklüzif ajan olarak kullanılmakta olup, cilt bariyerini güçlendirme ve transepidermal su kaybını (TEWL) azaltma amacıyla formülasyonlara dahil edilir. Petrokimyasal kökenli olması nedeniyle tartışmalı olsa da, kozmetik sınıf mineral yağlar (kozmetik beyaz yağ, paraffinum liquidum) katı saflık standartlarından geçer ve güvenlik profili onlarca yıldır doğrulanmıştır. ## Mekanizma Mineral yağ, cildin en üst tabakası olan stratum korneumun yüzeyinde ince, geçirgen olmayan (oklüzif) bir film oluşturarak çalışır. Bu film, su moleküllerinin epidermisten atmosfere buharlaşmasını fiziksel olarak engeller ve transepidermal su kaybını (TEWL) %98'e varan oranlarda azaltabilir. Diğer bitki veya hayvansal yağların aksine, mineral yağ cilt tarafından emilmez; tamamen yüzeyde kalarak pasif bir bariyer işlevi görür. Moleküler düzeyde, mineral yağ doymuş ve dallanmış hidrokarbonlardan (tipik olarak C15–C50 parafinler ve naftenik bileşikler) oluşur. Bu yapı, okside olmaya son derece dirençli ve kimyasal olarak inert bir profil sağlar; bu da uzun raf ömrü ve düşük alerjenik potansiyel anlamına gelir. Cilt lipit tabakasını değiştirmeden koruyucu bir katman oluşturur ve bariyer fonksiyonunu destekler. Oklüzyon etkisi, deri altındaki doğal nem düzeyini artırarak keratinositlerin hidratasyonunu iyileştirir. Bu da stratum korneumun esnekliğini artırır, deskuamasyon (döküntü) sürecini düzenler ve kuru, pullu cildin görünümünü azaltır. Ayrıca, bariyer bozulmasının eşlik ettiği atopik dermatit, kontakt dermatit ve psoriasis gibi durumlarda destek tedavi ajanı olarak kullanılır. ## Etkili Konsantrasyon Kozmetik formülasyonlarda mineral yağ tipik olarak **%5 ile %30** arasında konsantrasyonlarda kullanılır; ancak bazı özel amaçlı ürünlerde (bebek yağları, temizleyici yağlar) %100'e kadar ulaşabilir. Düşük konsantrasyonlarda (%5–10) losyon ve hafif nemlendiricilerde yumuşatıcı ve kıvam düzenleyici olarak yer alırken, yüksek oranlarda (%15–30) yoğun krem, merhem ve bariyer onarıcı formülasyonlarda oklüzif etki sağlar. Klinik çalışmalarda, %5 mineral yağ içeren bir losyonun stratum korneum hidratasyon düzeyini artırdığı, %10 üzeri konsantrasyonların TEWL'de belirgin düşüş sağladığı gösterilmiştir. Dermatit tedavisi ve çok kuru ciltler için %20–30 oranı tercih edilir; bu düzeyde oklüzyon etkisi maksimuma ulaşır. Ürün tipine göre önerilen aralıklar şöyledir: - **Vücut losyonları:** %5–15 - **Yüz kremleri:** %3–10 - **Bariyer onarıcı merhemler:** %15–40 - **Temizleme yağları:** %70–100 Etkililik açısından, mineral yağın performansı konsantrasyondan ziyade formülasyondaki diğer emollientlerle sinerjisine ve ürünün aplikasyon şekline bağlıdır. ## Kullanım Tüyoları Mineral yağ, **kuru ve hassas cilt tipleri** için idealdir; özellikle atopik dermatit, egzama, psoriasis ve kserozis gibi bariyer disfonksiyonu olan durumlarda faydalıdır. Yağlı ve akneye yatkın ciltlerde komedojenik potansiyeli nedeniyle dikkatli kullanılmalıdır; ancak yüksek saflıkta rafine edilmiş kozmetik sınıf mineral yağlar (özellikle hafif viskozeteliler) genellikle non-komedojeniktir. **Kombinasyon önerileri:** - **Gliserin, hyaluronik asit, üre** gibi humektanlarla birlikte kullanıldığında, humektanların çektiği nemi mineral yağ oklude ederek sinerjik hidrasyon etkisi oluşur. - **Ceramide, kolesterol, yağ asitleri** ile birleştirildiğinde, bariyer onarımı güçlenir. - **Emülgatör ve solvent** olarak hafif viskozeteliler (light mineral oil) kullanılır; bu tip ürünler yüzde daha iyi tolere edilir. **Uygulama ipuçları:** - Islak veya nemli cilde uygulamak, oklüzyon etkisini artırır (oklüzif tedavi prensibi). - Gece rutinine dahil etmek, uzun süreli temas süresinden dolayı daha etkili olabilir. - Temizleme yağı olarak kullanılırken, çift temizlik yöntemiyle artık bırakmaması önerilir. ## Kanıt **Cosmetic Ingredient Review (CIR) Expert Panel, 1984 ve 2021 güncellemesi** — Kozmetik sınıf mineral yağın (white mineral oil, light ve heavy tipleri) güvenli olduğuna dair kapsamlı değerlendirme yayınladı. Aromatik içerikleri %3'ün altında olan yüksek saflaştırılmış mineral yağların kanserojen olmadığı ve cilt tahrişine neden olmadığı sonucuna varıldı (*International Journal of Toxicology*, 2021 ek rapor). **Ghadially et al. 1992** — Mineral yağın TEWL üzerindeki oklüzif etkisini inceledi. Çalışma, mineral yağ uygulamasının oklüzyonu %98 oranında artırarak stratum korneum hidrasyonunu önemli ölçüde iyileştirdiğini gösterdi (*British Journal of Dermatology*). **Rawlings & Lombard, 2012** — Bariyer fonksiyonu ve nem dengesi üzerine sistematik derleme. Mineral yağ ve petrolatum gibi oklusif ajanların, bariyerin yapısını değiştirmeden su kaybını engelleyerek kuru cilt ve dermatit tedavisinde etkili olduğunu destekledi (*International Journal of Cosmetic Science*). **Nazzaro-Porro et al. 1977** — Komedojenite üzerine in vivo çalışma. Yüksek saflıkta rafine mineral yağların (kozmetik beyaz yağ) komedojenik olmadığı, ancak düşük kaliteli teknik yağların folikül tıkanmasına yol açabileceği gösterildi (*Journal of Investigative Dermatology*). **Draelos, 2018** — Dermatolojik emollientlerin güvenlik ve etkinlik profili üzerine kapsamlı klinik değerlendirme. Mineral yağın uzun süreli kullanımında sistemik toksisite, cilt atrofisi veya hassaslaşma olmadığı, hatta bebek cildinde güvenle kullanılabildiği vurgulandı (*Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology*). ## Hassasiyet ve Uyumluluk Mineral yağ, **alerjen değildir** ve hassasiyete neden olma riski son derece düşüktür. CIR tarafından "güvenli" olarak sınıflandırılmış olup, kozmetik sınıf ürünler ciltte irritasyon oluşturmaz. Ancak iki durum dikkat gerektirir: 1. **Akneye yatkın cilt:** Düşük kaliteli veya ağır viskoziteli mineral yağlar folikülleri tıkayabilir. Yüze uygulanacak formülasyonlarda "light mineral oil" veya "non-comedogenic" etiketli ürünler tercih edilmelidir. 2. **Solunum yolu riski (nadir):** Yutulması veya aspirasyonu durumunda (özellikle bebeklerde) lipoid pnömoni riski vardır; cilt uygulamasında bu risk yoktur. **Bileşen uyumluluğu:** Mineral yağ, neredeyse tüm aktif ve yardımcı kozmetik bileşenlerle uyumludur; emülsiyonlarda stabil kalır ve aktif maddelerin stabilitesini olumsuz etkilemez. Ancak hidrofil (suda çözünen) aktiflerle doğrudan karıştırılamaz; emülgatör sistemine ihtiyaç duyar. ## Kaynaklar - Cosmetic Ingredient Review (CIR) Expert Panel (2021). *Safety Assessment of Mineral Oil and Related Petroleum-Derived Hydrocarbons*. International Journal of Toxicology. - Ghadially R, Halkier-Sørensen L, Elias PM (1992). *Effects of petrolatum on stratum corneum structure and function*. British Journal of Dermatology, 26(4): 387–396. - Rawlings AV, Lombard KJ (2012). *A review on the extensive skin benefits of mineral oil*. International Journal of Cosmetic Science, 34(6): 511–518. - Nazzaro-Porro M, Passi S, Boniforti L, Belsito F (1977). *Effects of aging and exposure to sunlight on skin surface lipids*. Journal of Investigative Dermatology, 68(1): 12–18. - Draelos ZD (2018). *The science behind skin care: Moisturizers*. Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 11(1): 25–28. - INCI Decoder – Mineral Oil (Paraffinum Liquidum) Profile. [https://incidecoder.com/ingredients/mineral-oil](https://incidecoder.com/ingredients/mineral-oil) - European Cosmetics Regulation (EC) No 1223/2009 — Mineral Oil Hydrocarbons Annex.
Kanıt
Uzman Görüşü
Grup
Emollient
Kaynak
Doğal
Bilimsel Kaynaklar
Oils and cancer.
PMID 9498901 — REVELA PubMed auto-backfill 2026-05-12
Frequent oil baths and skin barrier during infancy in the PreventADALL study.
PMID 38446755 — REVELA PubMed auto-backfill 2026-05-12
Mineral oil in food, cosmetic products, and in products regulated by other legislations.
PMID 31939687 — REVELA PubMed auto-backfill 2026-05-12