Panthenol

**Panthenol (B5 Vitamini Provitamini / Pantenol)**, suda çözünür humektant + bariyer destekçi. Ciltte enzimle **pantothenik asite** (B5 vitamini) dönüşür. Saç bakımında film oluşturucu, ciltte hafif yatıştırıcı. ## Mekanizma - **Humektant:** moleküler yapısında 4 OH grubu → su tutar - **Bariyer destekçi:** epitelin lipid sentezini destekler, TEWL azalır - **Anti-enflamatuvar:** sitokin (IL-6, IL-8) salınımı baskılar - **Yara iyileşmesi:** keratinosit migrasyonu ve fibroblast proliferasyonu artar - **Saç:** keratin lifine bağlanır, film + parlaklık + nemlilik ## Form Farkları | Form | Cilt | Saç | Suda | |------|------|-----|------| | D-panthenol (alpha) | Aktif | Aktif | Yüksek | | DL-panthenol (rasemik) | Yarı aktif | Aktif | Yüksek | | Panthenyl ethyl ether | Yağda | Aktif | Düşük | D-panthenol biyolojik aktif izomer; ürün etiketinde "D-panthenol" veya "Provitamin B5" yazılı olanlar tercih edilir. ## Etkili Konsantrasyon - **%1-2:** günlük cilt formülasyonları (yatıştırıcı) - **%2-5:** atopik dermatit + post-prosedür iyileşme + güneş yanığı sonrası - **%5-10:** saç bakımında (klinik araştırmalarda) ## Kullanım Tüyoları - **Endikasyonlar:** dermatit yatıştırma, retinol/AHA sonrası bariyer, post-laser iyileşme, kuru cilt nemlendirme - **Kombinasyon:** allantoin + niasinamid + centella ile yatıştırıcı stack - **Sıra:** serum veya krem - **Bebek bakımında yaygın:** hassas + non-irritant profilden dolayı bezayağı kremi vb. ürünlerde ## Kanıt - **Ebner et al. (2002):** %5 panthenol topikal, deneysel cilt tahrişinde TEWL ve eritem azalır (Am J Clin Dermatol) - **Camargo et al. (2011):** atopik dermatit, %5 panthenol bariyer onarımı + kaşıntı azalması (Dermatitis) - **Kapadia et al. (2013):** post-laser %5 panthenol günlük, iyileşme süresi anlamlı kısalır ## Hassasiyet Çok düşük; B vitamini grubu, doğal cilt bileşeni. Nadir alerji prevalansı (%<1). ## Kaynaklar CIR (Panthenol Final Report 2017), SCCS Opinion, Ebner RCT, Camargo RCT.