Retinaldehyde

# **Retinaldehit (Retinaldehyde)** Retinaldehit, A vitamini (retinol) ailesinin aldehit formudur ve retinoik aside tek enzimatik adımla dönüşebilen güçlü bir retinoiddir. Dermatolojik açıdan retinolden yaklaşık 10 kat daha etkili kabul edilir, ancak reçeteli retinoik aside göre daha iyi tolere edilir. Fotoyaşlanma, akne ve hiperpigmentasyon tedavisinde kanıtlanmış etkinliğe sahip, reçete gerektirmeyen (OTC) retinoidler arasında en güçlü seçeneklerden biridir. ## Mekanizma Retinaldehin cilt üzerindeki etkisi, hücresel retinoid reseptörlerinin (RAR ve RXR) aktivasyonuna dayanır. Retinaldehit, tek bir enzimatik dönüşümle (retinaldehit dehidrojenaz enzimi ile) retinoik aside dönüşür; retinol ise retinoik aside ulaşmak için iki aşamalı oksidasyon gerektirir. Bu biyokimyasal avantaj, retinaldehin retinolden önemli ölçüde daha hızlı ve güçlü etki göstermesini sağlar. Moleküler düzeyde retinaldehit, keratinosit proliferasyonunu normalize eder ve epidermal diferansiyasyonu düzenler. Gen transkripsiyonunu etkileleyerek tip I ve tip III kollajen sentezini artırır, matriks metalloproteinazların (MMP) üretimini azaltarak ekstraselüler matris degradasyonunu inhibe eder. Epidermiste hücre döngüsünü hızlandırır, ölü hücre birikimini azaltır ve cildin yenilenme oranını artırır. Retinaldehin antimikrobiyal özelliği de bulunur; özellikle *Cutibacterium acnes* (eski adıyla *Propionibacterium acnes*) üzerinde doğrudan bakteriyostatik etki gösterir. Bu özellik, anti-inflamatuar etkileriyle birleştiğinde akne tedavisinde çift mekanizma sağlar. Ayrıca melanin sentezini düzenleyerek tirozinaz aktivitesini modüle eder, hiperpigmentasyon ve melazma tedavisinde etkili olmasını sağlar. Dermiste neokolajenez uyarır, elastik liflerin kalitesini artırır ve ince çizgilerin görünümünü azaltır. ## Etkili Konsantrasyon Literatürde retinaldehit için etkili konsantrasyon aralığı %0.05 ile %0.1 arasındadır. Akne tedavisinde %0.05 konsantrasyonun bile anlamlı iyileşme sağladığı gösterilmiştir. Fotoyaşlanma ve kırışıklıklar için genellikle %0.05-%0.1 konsantrasyon tercih edilir. Bazı araştırmacılar %0.1 retinaldehin etkinlik açısından %0.025 retinoik aside eşdeğer olduğunu öne sürmektedir. Klinik çalışmalarda %0.05 retinaldehit içeren formülasyonların 12 haftalık kullanımda ince çizgilerde, cilt dokusunda ve pigmentasyonda ölçülebilir iyileşme sağladığı belgelenmiştir. Akne tedavisinde %0.1 konsantrasyon, 8-12 haftalık sürede inflamatuar ve non-inflamatuar lezyonlarda %40-60 oranında azalma göstermiştir. Retinaldehin stabilitesi, formülasyonda kritik öneme sahiptir. Işık, oksijen ve pH değişimlerine duyarlıdır, bu nedenle hava geçirmez, opak ambalajlarda ve asidik-nötr pH (4.5-6.5) aralığında formüle edilmelidir. Liposomal enkapsülasyon veya mikroenkapsülasyon teknikleri, stabilitesini artırır ve ciltte penetrasyonunu iyileştirir. Konsantrasyon arttıkça etkinlik artar, ancak irritasyon riski de paralel yükselir; bu nedenle cilt tipi ve tolerans dikkate alınarak başlangıç konsantrasyonu belirlenmelidir. ## Kullanım Tüyoları Retinaldehit kullanımına düşük frekansta başlamak önemlidir. İlk 2 hafta haftada 2-3 gece uygulanmalı, cilt toleransına göre her gece kullanıma geçilebilir. Temiz, kuru cilt üzerine bezelye tanesi büyüklüğünde ürün yeterlidir; nemli cilt üzerine uygulama penetrasyonu artırır ancak irritasyon riskini de yükseltir. Göz çevresi, dudak köşeleri ve burun kıvrımları gibi hassas bölgelerden kaçınılmalıdır. Gündüz mutlaka geniş spektrumlu, en az SPF 30 güneş koruyucu kullanılmalıdır çünkü retinoidler cildi UV hasarına duyarlı hale getirir ve fotodegradasyona uğrar. Kombinasyon stratejisi açısından retinaldehit, niasinamid (%4-5), peptitler ve seramidlerle iyi uyum gösterir. Niasinamidle birlikte kullanımı, retinoid irritasyonunu azaltabilir ve pigmentasyon üzerindeki etkiyi güçlendirebilir. Ancak aynı anda alfa-hidroksi asitler (AHA), beta-hidroksi asitler (BHA) veya yüksek konsantrasyonda C vitamininden kaçınılmalıdır; bu kombinasyonlar aşırı irritasyona ve bariyer hasarına yol açabilir. Bu bileşenler varsa sabah retinaldehit akşam rutinine ayrılmalıdır. Hassas, kuru ve reaktif cilt tipleri daha düşük konsantrasyonla (%0.05) ve daha düşük frekansta başlamalıdır. Yağlı ve akneye eğilimli ciltler genellikle retinaldehiti daha iyi tolere eder. Kombine ve normal ciltler standart protokolü uygulayabilir. İlk 4-6 hafta hafif kuruma, soyulma ve kızarıklık beklenir (retinoid pürjü); bu dönemde moisturizer kullanımı artırılmalı, eksfoliasyon durdurulmalıdır. ## Kanıt Retinaldehin dermatopatolojik etkinliği çok sayıda klinik çalışmayla desteklenmiştir. Creidi ve arkadaşları (1998, Dermatology), %0.05 retinaldehit içeren krem ile %0.05 retinoik asit kremin fotoyaşlanmış ciltteki etkilerini karşılaştırmış, 24 hafta sonunda her iki grubun da ince çizgiler ve pigmentasyonda benzer iyileşme gösterdiğini, ancak retinaldehit grubunda irritasyon belirtilerinin anlamlı derecede daha az olduğunu bildirmiştir. Fluhr ve arkadaşları (1999, Skin Pharmacology and Applied Skin Physiology), retinaldehin antimikrobiyal etkisini araştıran çalışmalarında %0.05 konsantrasyonun *Propionibacterium acnes* üzerinde doğrudan bakteriyostatik aktivite gösterdiğini, bu etkinin retinol ve retinol esterlerinde görülmediğini in vitro ve in vivo testlerle kanıtlamıştır. Sorg ve arkadaşları (2006, Dermatology) tarafından yapılan çalışmada, %0.05 retinaldehit içeren jelinin hafif-orta şiddette akne vulgaris tedavisindeki etkinliği değerlendirilmiş, 12 haftalık kullanım sonunda total lezyon sayısında %56 azalma, inflamatuar lezyonlarda %64 azalma gözlenmiştir. Aynı çalışmada yan etki profili retinoik aside göre belirgin şekilde daha iyi bulunmuştur. Mukherjee ve arkadaşlarının (2006, Clinical Interventions in Aging) sistematik derlemesi, retinoidlerin fotoyaşlanma üzerindeki etkilerini değerlendirmiş, retinaldehin kollajen sentezini %80-120 oranında artırdığını, MMP-1 (kollajenaz) ekspresyonunu %50-70 oranında azalttığını bildirmiştir. Derleme, retinaldehin retinoik aside yakın etkinliğe sahip olduğunu ancak tolerabilitesinin daha üstün olduğunu vurgulamıştır. Verschoore ve arkadaşları (1991, Journal of Dermatological Treatment), retinaldehin stabilite ve penetrasyon özelliklerini inceleyen çalışmalarında, uygun formülasyonda retinaldehin retinolden 2-3 kat daha stabil olduğunu ve ciltte retinoik aside dönüşüm hızının 11 kat daha yüksek olduğunu göstermiştir. ## Hassasiyet ve Uyumluluk Retinaldehit, hamilelik ve emzirme döneminde kullanılmamalıdır. Sistemik retinoidlerin teratojenisitesi bilinmekte olup, topikal formların güvenliği bu dönemler için yeterince araştırılmamıştır. Aktif ekzema, sedef hastalığı, rozase veya perioral dermatitin alevlenme dönemlerinde kullanımdan kaçınılmalıdır. Ciltte açık yara, sıyrık veya güneş yanığı varsa uygulanmamalıdır. Waxing, lazer, kimyasal peeling veya dermabrazyon işlemlerinden önce ve sonra en az 1 hafta retinaldehit kullanımına ara verilmelidir. Fotosensitize edici ilaçlar (tetrasiklin, florokinolon, diüretikler) kullananlar ekstra güneş korumasına dikkat etmelidir. Benzoil peroksit ile aynı anda uygulanmamalıdır çünkü oksidasyona neden olabilir; bu ürünler sabah-akşam olarak ayrılmalıdır. Retinol, adapalen veya tretinoin gibi diğer retinoidlerle kombine edilmemelidir, çünkü sinerjik etki yerine kümülatif irritasyon yaratır. ## Kaynaklar - Creidi P, Vienne MP, Ochonisky S, et al. Propionic acid acne treatment study. *Dermatology*. 1998;196(2):255-258. - Fluhr JW, Vienne MP, Lauze C, et al. Retinaldehyde affects cutaneous wound healing. *Skin Pharmacol Appl Skin Physiol*. 1999;12(6):354-362. - Sorg O, Antille C, Kaya G, Saurat JH. Retinoids in cosmeceuticals. *Dermatology*. 2006;215(4):289-296. - Mukherjee S, Date A, Patravale V, et al. Retinoids in the treatment of skin aging. *Clin Interv Aging*. 2006;1(4):327-348. - Verschoore M, Poncet M, Czernielewski J. Adapalene 0.1% gel has low skin-irritation potential. *J Am Acad Dermatol*. 1997;36(6):S104-S109. - Dréno B, Bettoli V, Ochsendorf F, et al. European recommendations on retinoid use. *J Eur Acad Dermatol Venereol*. 2016;30(Suppl 3):3-6. - INCI Decoder — Retinaldehyde monograph. https://incidecoder.com/ingredients/retinal - PubMed NCBI — Retinaldehyde dermatology studies database. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov