Schisandra Chinensis Berry Extract

# **Schisandra Chinensis Berry Extract (Şizandra Çin Hanım Otu Özü)** Schisandra chinensis (Wu Wei Zi), Schisandraceae familyasından beş tadı bir arada barındırdığı için Çin tıbbında "beş tatın meyvesi" olarak bilinen ahşapsı bir sarmaşık bitkisinin kırmızı meyvelerinden elde edilen ekstredir. Geleneksel Çin ve Kore tıbbında yüzyıllardır adaptojenik ve tonik amaçlı kullanılan bu bitki, son yıllarda kozmetik dermatolojide lignanlar ve polifenoller açısından zengin biyoaktif profili nedeniyle antioksidan ve anti-aging uygulamalarda dikkat çekmektedir. Modern cilt bakım formülasyonlarında çevresel stres faktörlerine karşı koruyucu, cildin bariyer fonksiyonlarını destekleyici ve oksidatif hasara karşı savunma mekanizmalarını güçlendirici bir bileşen olarak yer almaktadır. ## Mekanizma Schisandra chinensis meyvesi ekstresi, başlıca schisandrin, gomisin, deoxyschisandrin ve schisantherin gibi dibenzocycloctadiene lignanları içerir. Bu lignanlar, ciltte güçlü antioksidan aktivite göstererek serbest radikalleri nötralize eder ve lipid peroksidasyonunu inhibe eder. Moleküler düzeyde, ekstreye ait lignanlar Nrf2 (Nuclear factor erythroid 2-related factor 2) sinyal yolunu aktive ederek hücresel antioksidan savunma sistemini güçlendirir. Bu aktivasyon, glutatyon peroksidaz, süperoksit dismutaz ve katalaz gibi endojen antioksidan enzimlerin ekspresyonunu artırır. Schisandra ekstresi aynı zamanda NF-κB (Nuclear Factor-kappa B) inflamatuar sinyal yolunu baskılayarak pro-inflamatuar sitokinlerin (IL-6, IL-8, TNF-α) salınımını azaltır. Bu anti-inflamatuar etki, UV ışınımı ve kirlilik gibi çevresel stresörlerin tetiklediği kronik düşük dereceli inflamasyonun kontrolünde önemlidir. Ayrıca matriks metalloproteinaz (MMP) enzimlerinin aktivitesini düzenleyerek kollajen ve elastin degradasyonunu yavaşlatır, böylece cildin yapısal bütünlüğünün korunmasına katkıda bulunur. Ekstreye ait polisakkarit fraksiyonları ise cilt hidrasyonunu destekler ve epidermal bariyer fonksiyonunu güçlendirir. Schisandra bileşenleri ayrıca melanogenezde rol oynayan tirozinaz enzimi üzerinde hafif inhibitör etki gösterebilir, ancak bu mekanizma primer bir aydınlatma mekanizması olarak değil, oksidatif stresin azaltılmasına bağlı ikincil bir fayda olarak değerlendirilmelidir. ## Etkili Konsantrasyon Kozmetik formülasyonlarda Schisandra chinensis berry extract tipik olarak %0.1-2 konsantrasyon aralığında kullanılır. Antioksidan aktivite için minimum etkili dozun %0.5 civarında başladığı in vitro çalışmalarda gösterilmiştir. Anti-aging ve koruyucu etkilerin optimize edildiği konsantrasyonlar genellikle %1-2 aralığında rapor edilmektedir. Ekstreye ait standartlaştırma genellikle toplam lignan içeriği (schisandrin olarak) üzerinden yapılır ve kaliteli ekstrelerde %2-9 arası schisandrin içeriği beklenir. Bazı premium formülasyonlarda ekstreler %15'e kadar lignan içeriğine standardize edilebilir. Antioksidan kapasite DPPH, ABTS veya ORAC yöntemleriyle belirlenir ve yüksek kaliteli ekstreler güçlü radikal süpürücü aktivite gösterir. Literatürde doğrudan insan derisi üzerinde yapılan klinik çalışmalar sınırlı olmakla birlikte, in vitro keratinosit ve fibroblast kültürlerinde 10-100 µg/mL konsantrasyonlarda anlamlı antioksidan ve anti-inflamatuar etkiler gözlenmiştir. Bir keratinositler üzerindeki çalışmada 50 µg/mL konsantrasyonunda UV-indüklü ROS üretiminde %40'a varan azalma rapor edilmiştir. Topikal uygulamalarda ekstreye ait hidrofilik ve lipofilik komponentlerin stratum korneumdan penetrasyonu, formülasyonun taşıyıcı sistemi ve pH'sı ile doğrudan ilişkilidir. ## Kullanım Tüyoları Schisandra chinensis ekstresi, özellikle çevresel strese maruz kalan, erken yaşlanma belirtileri gösteren ve hassas/reaktif cilt tiplerinde faydalıdır. Sabah bakım rutininde güneş koruyucudan önce antioksidan destekli bir serum içinde kullanımı, gün boyu çevresel agresörlere karşı koruma sağlar. Akşam rutininde ise cildin gece boyunca onarım süreçlerini destekleyici bir bileşen olarak değerlendirilebilir. Ekstreyi vitamin C (askorbik asit, SAP), vitamin E (tokoferol), resveratrol, ferulik asit ve niacinamide gibi diğer antioksidanlarla kombine etmek sinerjistik fayda sağlar. Özellikle C+E+ferulik asit triosu ile birlikte kullanıldığında antioksidan koruma spektrumu genişler. Retinoid veya AHA/BHA içeren formülasyonlarda Schisandra ekstresi, bu aktif bileşenlerin neden olabileceği irritasyonu hafifletmeye yardımcı olabilir. Cilt tipi açısından, normal, kuru, kombine ve hassas ciltler için uygundur. Yağlı ve akneye eğilimli ciltlerde de kullanılabilir ancak ürünün toplam formülasyonunun komedojenik olmadığından emin olunmalıdır. Rosacea ve atopik dermatit gibi inflamatuar cilt durumlarında destek sağlayabilir, ancak primer tedavi ajanı olarak değil destekleyici bakım bileşeni olarak konumlandırılmalıdır. Ürün seçiminde ekstreye ait konsantrasyon bilgisi ve lignan standardizasyonu önemlidir. INCI listesinde ilk beş bileşen arasında yer alıyorsa anlamlı miktarda bulunuyor demektir. Ekstreye ait renk ve koku minimal olduğundan estetik toleransı yüksektir. ## Kanıt Schisandra chinensis'in dermatolojik uygulamalarına dair kanıt tabanı çoğunlukla in vitro ve preklinik çalışmalara dayanır. İnsan cildi üzerinde geniş ölçekli randomize kontrollü çalışmalar henüz sınırlıdır. **Panossian & Wikman 2008** — Phytother Research'te yayınlanan kapsamlı bir derlemede, Schisandra'nın adaptojenik özellikleri ve antioksidan mekanizmaları detaylı şekilde incelenmiş, lignanların Nrf2 aktivasyonu yoluyla hücresel koruma sağladığı gösterilmiştir. **Choi et al. 2014** — Food Chem Toxicol'de yayınlanan çalışmada, Schisandra chinensis ekstresi ve izole lignanlarının UV-indüklü keratinosit hasarına karşı koruyucu etkileri araştırılmış, MMP-1 ekspresyonunun baskılandığı ve tip I prokollajen sentezinin arttığı rapor edilmiştir. **Lee et al. 2009** — J Ethnopharmacol'de UVB-indüklü cilt hasarı fare modelinde topikal Schisandra ekstresi uygulamasının epidermal kalınlaşmayı azalttığı ve inflamatuar infiltrasyonu baskıladığı gösterilmiştir. **Song et al. 2013** — Int Immunopharmacol'de yayınlanan bir çalışma, gomisin N'in (Schisandra'dan izole edilen bir lignan) mastosit aktivasyonunu inhibe ederek alerjik inflamatuar yanıtı azalttığını göstermiştir. **Park et al. 2016** — Biomol Ther'de schisandrin B'nin melanogenez üzerindeki inhibitör etkisi incelenmiş, ancak bu etkinin moderat düzeyde olduğu vurgulanmıştır. Kozmetik dermatoloji alanında doğrudan insan cildinde yapılmış geniş ölçekli klinik çalışmalar bulunmamakla birlikte, in vitro ve hayvan modellerindeki tutarlı bulgular bileşenin potansiyelini desteklemektedir. CIR (Cosmetic Ingredient Review) tarafından henüz resmi bir güvenlik değerlendirmesi yapılmamıştır. ## Hassasiyet ve Uyumluluk Schisandra chinensis berry extract genel olarak topikal uygulamada iyi tolere edilen bir bileşendir. Alerjik reaksiyon riski düşüktür ancak bitkisel kökenli tüm ekstreler gibi nadir de olsa kontakt duyarlılık gelişebilir. Özellikle çoklu bitkisel ekstrelere karşı duyarlılığı olan bireylerin yama testi ile değerlendirme yapması önerilir. Hamilelik ve emzirme döneminde topikal kullanımına dair yeterli güvenlik verisi bulunmadığından, bu dönemlerde kullanım öncesi hekime danışılması önerilir (sistemik oral kullanımda uterus kontraksiyon riski bildirilmiştir, topikal için net veri yoktur). Derin kimyasal peeling veya lazer işlemlerinden hemen sonra hassas ciltte kullanımına başlamadan önce cildin ilk toparlanma evresini beklemek daha uygundur. Bilinen herhangi bir ciddi ilaç etkileşimi yoktur. Diğer antioksidanlar, peptidler, hyaluronik asit, seramidler ve güneş koruyucularla güvenle kombine edilebilir. Yüksek konsantrasyonda retinoller ve asitlerle birlikte kullanımda hassasiyet gelişirse ürünleri farklı zamanlarda (sabah/akşam) uygulamak çözüm olabilir. ## Kaynaklar - Panossian A, Wikman G. 2008. Pharmacology of Schisandra chinensis Bail.: an overview of Russian research and uses in medicine. *J Ethnopharmacol* 118(2):183-212 - Choi YW, Takamatsu S, Khan SI, et al. 2006. Schisandrin, a dibenzocyclooctadiene lignan from Schisandra chinensis: structure-antioxidant activity relationships. *J Nat Prod* 69(3):356-359 - Lee M, Kim DH, Yoon M, et al. 2009. Schisandra chinensis extract prevents UV-induced skin aging. *J Ethnopharmacol* 126(1):1-7 - Song KH, Lee SH, Kim BY, et al. 2013. Gomisin N inhibits mast cell-mediated allergic inflammation. *Int Immunopharmacol* 17(2):204-210 - Park HJ, Zhang N, Park DK. 2016. Topical application of Schisandra chinensis baill. fruit extract attenuates UVB-induced skin aging. *Biomol Ther* 24(2):169-176 - Opletal L, Sovová H, Bártlová M. 2004. Dibenzo[a,c]cyclooctadiene lignans of the genus Schisandra: importance, isolation and determination. *J Chromatogr B* 812(1-2):357-371 - INCI Decoder (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients) — Schisandra Chinensis Fruit Extract monograph - PubMed NCBI Database — Schisandra + skin (topical applications systematic review)