Sodium Hydroxide

**Sodium Hydroxide (Sodyum Hidroksit, NaOH)**, kostik soda — kozmetikte **pH ayarlayıcı** olarak kullanılır. "Lye" (sabun yapımı bazı) olduğu için kullanıcılar endişelenir, ama **formül içinde nötralize olur**, son üründe serbest NaOH bulunmaz. ## Yaygın Yanlış Kanı ❌ **"Sodyum hidroksit cildi yakar"** → Saf NaOH evet, kostiktir. Ama kozmetikte **AHA/BHA gibi asitleri nötralize etmek için** çok düşük dozda eklenir. Reaksiyon sonucu pH 4-7'ye getirilir, son üründe **serbest NaOH yok**. ## Mekanizma - **pH ayarlayıcı:** asidik formülasyonların pH'ını dengeler (örn. AHA serumu pH 3.5'i kontrol etmek için) - **Nötralizasyon:** karboksilik asitleri (örn. carbomer) tuza çevirir → kıvam oluşturur - **Sabunlaştırma:** sabun yapımında yağ + NaOH → sabun + gliserin (hot/cold process) - **Eksfoliyant aktivasyon:** AHA aktif formunun pH'a bağlı olduğu yerlerde ## Kozmetikte Kullanım | Form | İşlev | |------|-------| | Solüsyon (%50) | pH ayarlayıcı (formül %0.01-0.5) | | Sabunda | Süreç sonrası tamamen tüketilir (saponifikasyon) | | AHA toner | Asit + NaOH = pH 3.5-4 dengeleme | ## Etkili Konsantrasyon - **%0.01-0.5:** pH ayarı (etiketin son sıralarında) - **%0.5+:** karbomer nötralize (jel oluşumu) > Etiketteki sıralama son 10 madde arasında ise → tipik pH ayar amaçlı, endişe gerektirmez. ## Güvenlik Profili - **CIR Final Report 2015:** kozmetik kullanımda güvenli, son ürün pH'ı 11'i geçmemeli - **AB Annex III #15:** maksimum %5 (saç düzleştirici), %2 (tırnak), %0.5 (yüz) - **Saf NaOH temas:** kostik yanık → ama kozmetik formül içinde **kullanıcı saf NaOH'a maruz kalmaz** - **Bebek formülasyonu:** bazı bebek banyo ürünlerinde de var (sabun bazı) ## Alternatifler Aynı işlevi gören "doğal" alternatifler: - **Triethanolamine (TEA):** klasik, ama nitrosamine endişesi (modern formüllerde azalmakta) - **Aminomethyl propanol (AMP):** hassas cilt uyumlu - **Arginine, lysine:** amino asit pH ayarlayıcı (premium formül) - **Sodium citrate:** zayıf pH tampon ## Hassasiyet Saf NaOH: **kostik yanık + iritasyon**. Formül içinde nötralize edilmiş NaOH: **sıfır risk**. Patch test alerji yok (zaten serbest molekül kalmaz). ## Kanıt - **CIR (Sodium Hydroxide Final Report 2015):** kozmetik kullanımda %0.5 leave-on güvenli - **AB Annex III #15:** kullanım kategorisi + maksimum konsantrasyon - **Sotomayor & Hadijiosof (2015):** sabun yapımında saponifikasyon kimyası review ## Kaynaklar CIR Final Report (Sodium Hydroxide), AB Annex III #15, ISO 22716 (kozmetik GMP).