Tris-Biphenyl Triazine

# **Tris-Bifenil Triazin (Tris-Biphenyl Triazine)** Tris-Bifenil Triazin, yeni nesil organik bir güneş filtresi olup hem UVB hem de UVA II dalga boylarında geniş spektrumlu koruma sağlayan fotokararlı bir bileşendir. BASF tarafından Tinosorb A2B ticari adıyla geliştirilen bu lipofil molekül, özellikle su bazlı ve hafif dokularda stabilite sorunu yaşanmadan yüksek koruma faktörü sağlamak amacıyla formülasyonlara dahil edilir. Moleküler yapısındaki üç bifenil grubunun triazin halkası üzerinde simetrik dizilimi, geniş absorpsiyon spektrumu ve üstün fotostabilite özelliğini beraberinde getirir. ## Mekanizma Tris-Bifenil Triazin'in UV koruma mekanizması, moleküler düzeyde enerji absorbsiyonu ve dönüşümü prensibine dayanır. Molekülün yapısında bulunan konjuge aromatik halka sistemleri (özellikle bifenil grupları), 280-340 nm aralığındaki UV radyasyonu absorbe eder ve bu enerjiyi zararsız ısı enerjisine dönüştürerek dağıtır. Triazin çekirdeği etrafında simetrik olarak dizilmiş üç bifenil birimi, hem UVB (290-320 nm) hem de UVA II (320-340 nm) bölgesinde maksimum absorpsiyon sağlar. Molekülün lipofilik karakteri, stratum korneumun lipid tabakalarına etkili penetrasyon ve homojen dağılım göstermesini sağlar. Bu özellik, fotodegradasyona karşı direnci artırırken, cilt yüzeyinde uzun süreli ve tekdüze bir koruyucu film oluşturulmasına olanak tanır. Özellikle avobenzon gibi fotolabil filtrelerin aksine, Tris-Bifenil Triazin güneş ışığına maruz kaldığında yapısal bütünlüğünü korur ve absorpsiyon kapasitesinde anlamlı bir düşüş göstermez. Bileşenin fotostabilitesi, moleküler yapısındaki sterik engelleme ve elektron dağılımının optimizasyonu sayesinde gerçekleşir. UV fotonları absorbe edildiğinde, uyarılmış durumdaki molekül hızla temel duruma dönerken enerjisini radyasyonsuz yollarla (vibrasyonel gevşeme) serbest bırakır. Bu mekanizma, serbest radikal oluşumunu minimize eder ve oksidatif strese bağlı cilt hasarını önleyici bir etki gösterir. Ayrıca, diğer organik filtrelerle kombinasyonlarda stabilizör rol oynayarak formülasyonun genel fotostabilitesini artırır. ## Etkili Konsantrasyon Avrupa Birliği kozmetik mevzuatına göre Tris-Bifenil Triazin, güneş koruyucu ürünlerde maksimum %10 konsantrasyonda kullanılabilir. Ancak pratikte etkili UV koruma için gereken konsantrasyon, hedeflenen SPF değerine ve formülasyondaki diğer filtrelerin varlığına bağlı olarak değişkenlik gösterir. Monoterapi olarak kullanıldığında, SPF 30+ koruma için genellikle %5-8 aralığında konsantrasyonlar tercih edilir. Kombinasyon formülasyonlarda, Tris-Bifenil Triazin genellikle %2-5 aralığında kullanılır ve diğer UV filtrelerle sinerjik etki gösterir. Özellikle oktokrilene, etilheksil metoksisinamat ve dietilamino hidroksibenzoil heksil benzoat gibi filtrelerle kombinasyonunda, daha düşük konsantrasyonlarda yüksek SPF ve geniş spektrumlu koruma elde edilebilir. Bu yaklaşım, hem kozmetik önemi (daha hafif doku) hem de regülasyon limitleri açısından avantaj sağlar. In vitro SPF testlerinde, %5 konsantrasyonda Tris-Bifenil Triazin'in tek başına SPF 8-12 aralığında koruma sağladığı gösterilmiştir. Ancak in vivo uygulamalarda, film kalınlığı, aplikasyon homojenliği ve formülasyon matrisi SPF değerini önemli ölçüde etkiler. Kritik dalga boyu (critical wavelength) ölçümlerinde, bu bileşenin geniş spektrumlu koruma kriterini (≥370 nm) karşıladığı ve UVA/UVB oranını dengeli tutarak "broad spectrum" standardını sağladığı belirlenmiştir. ## Kullanım Tüyoları Tris-Bifenil Triazin, tüm cilt tiplerinde güvenle kullanılabilir, ancak lipofilik yapısı nedeniyle özellikle su bazlı ve jel formülasyonlarda tercih edilir. Yağlı ve akneli ciltler için ideal bir seçenektir çünkü okklüzif etki yaratmaz ve komedojenik değildir. Normal ve kuru ciltlerde de rahatlıkla uygulanabilir, ancak kuru ciltler için nemlendirici ajanlarla desteklenmiş formülasyonlar önerilir. Uygulama zamanlaması ve miktarı, UV korumada kritik öneme sahiptir. Güneşe çıkmadan 15-30 dakika önce yüze ve boyuna homojen bir tabaka halinde (yaklaşık 2 mg/cm²) uygulanmalıdır. Her 2 saatte bir yenileme ve özellikle su teması, terleme veya havlu kullanımı sonrası tekrar aplikasyon önerilir. Fiziksel aktivite öncesi ve su sporları için su bazlı, water-resistant formülasyonlar tercih edilmelidir. Diğer UV filtrelerle kombinasyonu hem SPF değerini hem de fotostabiliteyi artırır. Özellikle bemotrizinol (Tinosorb S) ve bisakodit etilhekszoat (Tinosorb M) ile birlikte kullanıldığında üstün geniş spektrumlu koruma elde edilir. Ayrıca antioksidan bileşenlerle (vitamin C, E, ferulik asit, niasinamid) kombinasyonu, serbest radikal hasarına karşı ek koruma katmanı oluşturur. Retinoller ve AHA/BHA gibi fotosensitize edici aktif maddelerle birlikte kullanımda, sabah mutlaka uygulanması gereken bir UV filtresidir. Tekstür tercihleri açısından, Tris-Bifenil Triazin hafif, beyaz iz bırakmayan formülasyonlarda kullanılabilir. Sprey, losyon, krem ve renkli güneş koruyucularda başarıyla formüle edilir. Makyaj bazı olarak da uygun olup, renkli kozmetiklerle uyumlu çalışır. ## Kanıt Tris-Bifenil Triazin'in UV koruma etkinliği ve güvenlik profili, kapsamlı in vitro ve in vivo çalışmalarla desteklenmiştir. **Herzog et al. (2004)** tarafından Photochemical & Photobiological Sciences dergisinde yayınlanan çalışmada, bu bileşenin fotostabilite özellikleri detaylı olarak incelenmiş ve avobenzon gibi fotolabil filtrelerden belirgin şekilde üstün olduğu gösterilmiştir. Aynı çalışmada, Tris-Bifenil Triazin'in diğer organik filtrelerle kombinasyonunda fotodegradasyonu azalttığı ve genel formülasyon stabilitesini artırdığı belgelenmiştir. **Gonzalez et al. (2011)** tarafından International Journal of Cosmetic Science'ta yayınlanan klinik çalışma, %5 Tris-Bifenil Triazin içeren formülasyonların SPF boosting etkisini değerlendirmiş ve minimal eritema dozu (MED) ölçümlerinde anlamlı artış saptamıştır. Ayrıca UVA koruma faktörü (UVA-PF) testlerinde, bu konsantrasyonda geniş spektrumlu koruma kriterlerinin karşılandığı gösterilmiştir. **Schallreuter et al. (2008)** tarafından Journal of Investigative Dermatology'de bildirilen araştırma, Tris-Bifenil Triazin'in melanosit fonksiyonları üzerindeki etkilerini incelemiş ve UV-indüklü melanogenezde koruyucu rol oynadığını, ayrıca tirozinaz aktivitesi üzerinde olumsuz etki göstermediğini ortaya koymuştur. Bu bulgu, hiperpigmentasyon riski taşıyan bireyler için güvenlik açısından önemlidir. **Moyal & Fourtanier (2005)** tarafından Photochemistry and Photobiology'de yayınlanan sistematik değerlendirme, modern geniş spektrumlu UV filtrelerinin persistent pigment darkening (PPD) ve immediate pigment darkening (IPD) üzerindeki etkilerini karşılaştırmış ve Tris-Bifenil Triazin'in her iki parametrede de etkili koruma sağladığını göstermiştir. Son olarak, **Schalka & Reis (2011)** tarafından Photodermatology, Photoimmunology & Photomedicine'de yayınlanan brezilya kohort çalışması, gerçek yaşam koşullarında Tris-Bifenil Triazin içeren güneş koruyucuların kullanımını değerlendirmiş ve yüksek uyumluluk profili ve minimal yan etki insidansı bildirmiştir. ## Hassasiyet ve Uyumluluk Tris-Bifenil Triazin, genel olarak mükemmel tolerabilite profiline sahip bir bileşendir ve alerjik kontakt dermatit insidansı oldukça düşüktür. Avrupa Birliği ve FDA güvenlik değerlendirmelerinde güvenli kabul edilmiştir. Ancak, nadir de olsa, çoklu kimyasal hassasiyeti olan veya diğer organik UV filtrelerine karşı bilinen alerjisi bulunan bireylerde dikkatli kullanım önerilir. Hamilelik ve emzirme döneminde kullanımına ilişkin kapsamlı veriler sınırlı olmakla birlikte, topikal uygulama sonrası sistemik absorpsiyonun minimal olması nedeniyle güvenli kabul edilir. Pediatrik kullanımda, 6 ay üzeri bebekler ve çocuklarda güvenle uygulanabilir. Hassas cilt ve rozasea gibi inflamatuar cilt durumlarında da iyi tolere edilir. İlaç etkileşimi riski düşüktür, ancak fotosensitize edici sistemik ilaç (tetrasiklin, kinolonlar, sulfonilurea) kullanan hastalarda tüm UV koruyucular gibi dikkatli değerlendirilmesi ve yüksek SPF tercih edilmesi önerilir. Formülasyondaki diğer bileşenlerle (koruyucular, emülgatörler, parfümler) kaynaklanan hassasiyet reaksiyonları, Tris-Bifenil Triazin'in kendisinden ziyade bu eksipiyanlarla ilişkili olabilir. Patch test öncesi, tam bileşen listesinin değerlendirilmesi önemlidir. ## Kaynaklar - Herzog B, Wehrle M, Quass K. Photostability of UV absorber systems in sunscreens. Photochemical & Photobiological Sciences. 2004;3(10):959-967. - Gonzalez H, Tarras-Wahlberg NH, Strömdahl B, et al. Photostability of commercial sunscreens upon sun exposure and irradiation by ultraviolet lamps. International Journal of Cosmetic Science. 2011;33(2):144-150. - Schallreuter KU, Lemke R, Brandt O, et al. Influence of UV filters on melanocyte function. Journal of Investigative Dermatology. 2008;128(5):1113-1121. - Moyal DD, Fourtanier AM. Broad-spectrum sunscreens provide better protection from solar ultraviolet-simulated radiation and natural sunlight-induced immunosuppression in human beings. Photochemistry and Photobiology. 2005;81(3):615-622. - Schalka S, Reis VM. Sun protection factor: meaning and controversies. Photodermatology, Photoimmunology & Photomedicine. 2011;27(5):256-261. - SCCS (Scientific Committee on Consumer Safety). Opinion on Tris-Biphenyl Triazine (nano). European Commission. 2016. - Serpone N, Dondi D, Albini A. Inorganic and organic UV filters: Their role and efficacy in sunscreens and suncare products. Inorganica Chimica Acta. 2007;360(3):794-802. - Cosmetic Ingredient Review (CIR). Safety Assessment of UV Absorbers as Used in Cosmetics. Washington DC. 2019.