Etiket Okuma 201: Konsantrasyon İpuçları, "Free From" Tuzakları, INCI Sıralaması

INCI Sıralaması Kuralı

INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients) listesi:

• Azalan ağırlık sırasına göre yazılır (AB Regulation 1223/2009 zorunluluğu)
• %1'in altındaki bileşenler istenildiği sırada olabilir
• Pigmentler + parfümler son sırada listelenebilir

%1 Bölgesi Tespiti

Etikette bir gösterge yok ama tahmin yöntemi:

Yaygın "Bölge İşaretçileri"

> Phenoxyethanol sıraya bak — AB max %1. Phenoxyethanol'dan SONRA gelen tüm bileşenler %1'in altında.

Aktif Konsantrasyon Çıkarımı

Niasinamid serumu örneği:<br/>- "Aqua, Niacinamide, Glycerin, ..." → niasinamid 2. sırada → muhtemelen %5-10<br/>- "Aqua, Glycerin, Phenoxyethanol, Niacinamide, ..." → niasinamid phenoxy'den sonra → %<1 (etkisiz)

"Free From" Tuzakları

"Paraben-Free"

• Paraben yerine başka koruyucu var mı? (phenoxyethanol, sodium-benzoate, methylisothiazolinone)
• "Methylisothiazolinone" daha allerjenik olabilir → "paraben-free" iyi olmayabilir

"Sulfate-Free"

• Sülfat yerine ne kullanılıyor? (cocamidopropyl-betaine, lauryl-glucoside)
• "Sulfate-free shampoo" yağlı saçta saç köküne ulaşmayan temizlik (eksik temizlik)

"Silicone-Free"

• Silikon yerine ne ile değiştirildi? (yağ alkolleri, kapariller, ester)
• "Silicone-free" pazarlama trendi → cilt için silikon zarar değildir, gerek yok

"Alcohol-Free"

• Etanol yok mu, yağ alkolü (cetyl-alcohol, stearyl-alcohol) sayılmaz mı?
• Etiketinde "Alcohol Denat" varsa kurutucu alkol içerir → "alcohol-free" iddia yanıltıcı
• Cetyl/stearyl/cetearyl alcohol var ise → bunlar yağ alkolü, kurutmaz

"Fragrance-Free" vs "Unscented"

"Doğal" İddiası Tuzağı

"100% Natural"

• AB regülasyonu doğal/organik kozmetik için resmi tanım yok
• ECOCERT, COSMOS, NATRUE üçüncü taraf sertifikalar standardize eder
• "100% natural" pazarlama iddiası → marka kendisi belirler, sertifika yoksa şüpheli

"Bitki Bazlı / Plant-Based"

• Plastikten dahi türetilmiş bileşenler "plant-based" diyebilir (sentez yoluyla)
• Önemli olan molekülün özelliği, kaynak değil

"Cruelty-Free" + "Vegan" + "Organic"

Üç farklı şey:<br/>- Cruelty-Free: hayvan testi yok<br/>- Vegan: hayvansal içerik yok (lanolin, beeswax dahil)<br/>- Organic: tarımsal hammadde organik kategorisinde (sertifikalı)

INCI Sıralamasında Aldatıcı Yöntemler

"Pixie Dusting"

Marka iddiaları için aktifin etikete eklenmesi ama etkin olmayan iz miktarda ($\<%0.1$):<br/>- "Niacinamide" etiketin son 5 maddesi arasında → etkisiz<br/>- "Vitamin C content" iddiası ama askorbik asit son sırada → etkisiz<br/>- "Retinol içerir" ama son sırada → etkisiz

→ Aktif sıralaması ilk 5-7 madde içinde değilse marka iddiası şüpheli.

Multi-Slug Aktif Yığma

Aynı aktifin farklı isimleri ile aktif yığını yapılabilir:<br/>- "Citric Acid" + "Lactic Acid" + "Glycolic Acid" + "Mandelic Acid" → 4 farklı AHA, toplam %5+ olabilir<br/>- Tek tek %1 altında ama toplam yüksek<br/>- Tahriş riski tek aktif gibi görmez

"Aqua/Water/Eau" Çok Dilli Etiket

• AB + ABD + Fransızca regülasyonu çoklu dil zorunluluğu
• Aldatıcı değil — formülasyon farkı yok

"And/Or" Karışıklığı

• "Sodium Hyaluronate and Hyaluronic Acid" → her ikisi var (ayrı bileşen)
• "Sodium Hyaluronate or Hyaluronic Acid" → biri var (üretici hakkı)

Etiket Okuma Pratik 5 Adım

1. İlk 5 INCI: ürün omurgası<br/>2. Aktif madde sırası: ilk 7 içinde mi<br/>3. Phenoxyethanol konum: %1 sınırını işaret eder<br/>4. Parfüm + EU 26 alerjen: hassas cilt için tara<br/>5. Floor cap bileşenleri: AB-yasaklı, CMR, endokrin var mı

REVELA Etiket Tarayıcısı

REVELA'da bir ürün ararsan:<br/>- INCI sıralaması renkli (riskli kırmızı, güvenli yeşil)<br/>- Floor cap aktif olduysa belirgin uyarı<br/>- Tahmini konsantrasyon banti (her bileşen için)<br/>- Alternatif öneri (skoru düşükse)

Kaynaklar

• AB Cosmetic Regulation 1223/2009
• INCI Standard List
• ACDS (American Contact Dermatitis Society)
• EWG (Environmental Working Group) — alternatif perspektif