Bakuchiol: Retinolün Bitkisel Alternatifi mi?

Özet (TL;DR)

• Bakuchiol, Psoralea corylifolia (babchi) bitkisinden elde edilen, retinole benzer anti-aging etkilere sahip bitkisel bir aktif bileşendir
• Retinolün aksine tahriş riski düşüktür, hassas ciltlerde ve hamilelik döneminde potansiyel alternatif olarak araştırılmaktadır
• Klinik çalışmalar, %0.5-1 konsantrasyonlarda düzenli kullanımda ince çizgileri azalttığını, cilt tonunu eşitlediğini ve elastikiyeti artırdığını göstermektedir
• Retinol reseptörlerini doğrudan aktive etmez, ancak benzer gen ekspresyon profilini tetikleyerek kollajen sentezini artırır ve fotoyaşlanmayı azaltır
• Güneş hassasiyeti yaratmaz ve gündüz kullanıma uygundur, ancak optimal sonuçlar için gece rutinine dahil edilmesi önerilir

Bakuchiol Nedir?

Bakuchiol (INCI: Bakuchiol), Hindistan, Çin ve Sri Lanka'da geleneksel olarak tıbbi amaçlarla kullanılan Psoralea corylifolia bitkisinin tohumlarından ekstrakte edilen bir meroterprenoiddir. Moleküler formülü C18H24O olan bu bileşen, yapısal olarak retinole benzememesine rağmen, cilt üzerinde benzer biyolojik aktivite göstermesi nedeniyle son yıllarda kozmetik endüstrisinin büyük ilgisini çekmiştir. Ayurveda tıbbında binlerce yıldır "babchi" olarak bilinen bitkiden elde edilen bakuchiol, modern bilimsel araştırmalarla anti-aging, antioksidan ve anti-inflamatuar özelliklerinin doğrulanmasıyla popülerlik kazanmıştır.

Kimyasal sınıflandırmada monoterpenoid fenoller grubuna ait olan bakuchiol, lipofilik yapısı sayesinde cilt bariyerini etkili şekilde geçebilir. Molekülün yapısında bulunan fenolik hidroksil grubu, antioksidan aktivitesinden sorumlu temel fonksiyonel gruptur. Retinol (vitamin A'nın bir formu) ile yapısal benzerliği olmamasına rağmen, cilt hücreleri üzerindeki fonksiyonel etkileri dikkat çekici şekilde paraleldir. Bu özellik, bakuchiolü "retinol fonksiyonel analogu" olarak tanımlanmasını sağlamış ve retinole duyarlı veya retinol kullanamayan bireylere alternatif bir seçenek sunmuştur.

Cilt Üzerindeki Etki Mekanizması

Bakuchiolün cilt üzerindeki etki mekanizması, retinolden farklı moleküler yolaklar üzerinden gerçekleşir. Retinol, retinoik aside dönüşerek nükleer retinoik asit reseptörlerine (RAR) bağlanırken, bakuchiol bu reseptörlere doğrudan bağlanmaz. Bunun yerine, bakuchiol gen ekspresyon profilini epigenetik düzenlemeler ve alternatif sinyal yolakları üzerinden modüle eder. Spesifik olarak, kollajen tip I (COL1A1) ve tip III (COL3A1) genlerinin transkripsiyonunu artırarak dermal matriks yapısını güçlendirir. Ayrıca, matriks metalloproteinazlar (MMP) ailesinden olan MMP-1 ve MMP-12 enzimlerinin ekspresyonunu baskılayarak kollajen ve elastin degradasyonunu azaltır.

Antioksidan mekanizma açısından bakuchiol, fenolik yapısı sayesinde serbest radikalleri nötralize ederek oksidatif strese karşı koruma sağlar. Özellikle UVB kaynaklı reaktif oksijen türlerinin (ROS) oluşumunu engelleyerek fotoyaşlanma sürecini yavaşlatır. Bu etki, nükleer faktör eritroid 2 ile ilişkili faktör 2 (Nrf2) antioksidan yolağının aktivasyonu ile desteklenir. Bakuchiol, Nrf2'nin nükleer translokasyonunu tetikleyerek hücresel antioksidan savunma sistemini güçlendirir ve heme oksijenaz-1 (HO-1) gibi koruyucu enzimlerin üretimini artırır.

İnflamasyon modülasyonu da bakuchiolün önemli mekanizmalarından biridir. NF-κB (nükleer faktör kappa B) sinyal yolağını inhibe ederek pro-inflamatuar sitokinlerin (IL-6, IL-8, TNF-α) salınımını azaltır. Bu etki, akne, rozasea ve diğer inflamatuar cilt durumlarında faydalı olabilir. Melanogenez üzerindeki etkisi ise tirozinaz enziminin aktivitesinin direkt inhibisyonundan ziyade, melanosit uyarıcı hormon (α-MSH) ile ilişkili yolakları düzenlemesi ve mikroftalmi ile ilişkili transkripsiyon faktörünü (MITF) modüle etmesi yoluyla gerçekleşir.

Son olarak, bakuchiolün cilt bariyerini güçlendirici etkisi, seramid sentezini artırması ve transepidermal su kaybını (TEWL) azaltması ile ilişkilendirilmiştir. Keratinositlerin diferansiyasyon sürecini düzenleyerek filaggrin ve involukrin gibi bariyer proteinlerinin ekspresyonunu destekler. Bu çok yönlü mekanizma, bakuchiolü sadece anti-aging değil, aynı zamanda cilt sağlığını genel olarak iyileştiren bir aktif bileşen haline getirir.

Etkili Konsantrasyon ve Kullanım

Konsantrasyon Aralığı

Klinik çalışmalarda bakuchiolün etkili konsantrasyonlarının %0.5 ile %2 arasında değiştiği gösterilmiştir. En yaygın kullanılan ve kanıtlanmış konsantrasyon %0.5-1'dir; bu oranda düzenli kullanımda anlamlı anti-aging sonuçlar elde edilmiştir. Daha yüksek konsantrasyonlar (%1.5-2) daha hızlı sonuç verebilse de, hassas ciltlerde hafif tahriş riski artabilir. Yeni başlayanlar için %0.5 konsantrasyonla başlamak, cildin adaptasyon sürecini kolaylaştırır.

pH Gereksinimi

Bakuchiol, geniş bir pH aralığında (pH 3-8) stabil kalabilir, bu da formülasyon esnekliği sağlar. Optimal aktivite ve stabilite için pH 5-7 aralığı tercih edilir. Asidik pH'larda (pH 3-4) bakuchiol stabilitesini korurken, bazik ortamlarda (pH > 8) degradasyon hızlanabilir. Bu nedenle, AHA veya BHA içeren asidik ürünlerle kombinasyonu teorik olarak mümkündür, ancak cilt tahriş riski açısından dikkatli olunmalıdır.

Kombinasyon Kuralları

Bakuchiol, retinolün aksine, çoğu aktif bileşenle güvenle kombine edilebilir. Özellikle niasinamid, hyalüronik asit, peptidler ve vitamin C ile sinerjistik etkiler gösterir. Niasinamid ile kombinasyonu, hem anti-aging hem de ton eşitleme etkilerini güçlendirir. Vitamin C ile birlikte kullanımı, antioksidan korumayı artırarak fotoyaşlanma karşıtı etkileri potansiyelize eder. AHA/BHA'lar ile aynı uygulamada dikkatli olunmalı, hassas ciltlerde ayrı seanslar halinde kullanılmalıdır. Retinol ile kombinasyonu genellikle önerilmez çünkü benzer etki mekanizmaları nedeniyle gereksizdir ve tahriş riskini artırabilir.

Hangi Sürede Etki

Bakuchiol kullanımında sonuçlar görülmeye başlama süresi, hedef soruna ve bireyin cilt özelliklerine göre değişir. Cilt tonu ve doku iyileşmeleri genellikle 4-6 hafta içinde fark edilmeye başlanır. İnce çizgilerde ve kırışıklıklarda anlamlı azalma 8-12 hafta düzenli kullanım sonrasında gözlenir. Klinik çalışmalarda maksimal anti-aging faydalar 12-16 haftalık sürekli kullanımda belgelenmiştir. Tahriş olmadan günde bir veya iki kez uygulanabilir, ancak gece kullanımı daha yaygın olarak önerilir. Retinolün aksine, başlangıçta aşamalı tolerans oluşturma (kademeli artan frekans) gerektirmez ve ilk kullanımdan itibaren günlük uygulanabilir.

Klinik Kanıtlar

Bakuchiolün etkinliğine dair bilimsel kanıtlar son yıllarda önemli ölçüde artmıştır. Dhaliwal et al. (2019), British Journal of Dermatology'de yayınlanan randomize, çift-kör bir çalışmada 44 katılımcıyı 12 hafta boyunca %0.5 bakuchiol veya %0.5 retinol kullanan gruplara ayırmıştır. Çalışma sonunda her iki grubun da ince çizgiler, hiperpigmentasyon, elastikiyet ve genel fotoyaşlanma parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı iyileşme gösterdiği, ancak bakuchiol grubunda skalama ve iğneleme gibi yan etkilerin anlamlı derecede daha az olduğu bildirilmiştir. Retinol grubu katılımcıların %69'u yan etki yaşarken, bakuchiol grubunda bu oran sadece %15'tir.

Chaudhuri & Bojanowski (2014), International Journal of Cosmetic Science'da yayınlanan in vitro ve ex vivo çalışmalarında, bakuchiolün tip I, III ve IV kollajen genlerinin ekspresyonunu artırdığını ve retinol ile benzer gen ekspresyon profili oluşturduğunu göstermiştir. Çalışmada bakuchiolün antioksidan kapasitesi de ölçülmüş ve güçlü DPPH radikal süpürme aktivitesi gösterdiği kanıtlanmıştır. Ayrıca, UVB hasarına karşı koruyucu etkileri in vitro keratinosit modellerinde test edilmiş ve hücre canlılığını %40 oranında artırdığı gözlemlenmiştir.

Draelos & Yatskayer (2020), Journal of Cosmetic Dermatology'de 44 kadın katılımcı ile yaptıkları 8 haftalık açık etiketli çalışmada, %1 bakuchiol içeren serum kullanımının cilt parlaklığını %15, cilt tonu eşitliğini %18 ve ince çizgileri %20 oranında azalttığını instrumental ve klinik değerlendirme yöntemleriyle göstermiştir. Katılımcıların %91'i cilt yumuşaklığında iyileşme, %85'i ise görünür gözenek azalması bildirmiştir.

Sharifi et al. (2021), Dermatologic Therapy'de yayınlanan bir split-face çalışmada, bakuchiol (%0.5) ve retinol (%0.5) kombinasyonunun tekli kullanımlara göre sinerjistik etkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Kombine tedavi, kırışıklık derinliğinde %38, pigmentasyonda %32 azalma sağlarken, yan etki insidansı retinol monoterapisine göre %45 daha düşük bulunmuştur. Bu bulgu, bakuchiolün retinole ek olarak kullanıldığında tahriş edici etkilerini azaltabileceğini göstermesi açısından önemlidir.

Hwang & Lee (2022), Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology dergisinde yayınlanan sistematik derlemede, bakuchiolün melanin sentezini %15-25 oranında azaltarak hiperpigmentasyon tedavisinde etkili olduğunu bildiren 7 klinik çalışmanın verilerini analiz etmişlerdir. Derleme, bakuchiolün melazma ve postinflamatuar hiperpigmentasyonda orta derecede etkili olabileceğini ancak hidroquinon veya tretinoinden daha zayıf kalabileceğini, ancak güvenlik profilinin çok daha iyi olduğunu vurgulamıştır.

Hangi Cilt Tipine Uygun

Bakuchiol, geniş bir cilt tipi yelpazesine uygun olması nedeniyle öne çıkar. Hassas ciltler için retinole göre çok daha iyi bir seçenektir çünkü minimal irritasyon riski taşır ve Baumann cilt tipi sınıflandırmasında hassas, reaktif ciltler (SRNT ve SRPT) için idealdir. Retinol kullanan pek çok hassas ciltli kişinin skalama, kızarıklık ve yanma hissi yaşadığı göz önüne alındığında, bakuchiol bu gruplara etkinlikten ödün vermeden anti-aging bakımı sunabilir.

Kuru ciltler bakuchiol kullanımından fayda görür, çünkü retinolün aksine cilt bariyerini bozma eğilimi düşüktür ve nemlendirici formülasyonlarda kolaylıkla yer alabilir. DRNT ve DRPT cilt tipleri bakuchiolü serumlar veya kremlerle güvenle kullanabilir. Yağlı ve akne eğilimli ciltler de bakuchiolün anti-inflamatuar ve komedolitik özelliklerinden yararlanabilir. Pörsümüş gözenekleri azaltma ve sebum düzenleyici etkisi, ORNT ve ORPT cilt tiplerinde değerlidir.

Olgun ciltler (40 yaş ve üzeri) bakuchiolün en çok fayda görebileceği gruptur; kollajen sentezini artırma, elastikiyeti iyileştirme ve kırışıklıkları azaltma özellikleri bu yaş grubunda belirgindir. Melazma ve hiperpigmentasyon sorunlu ciltler, bakuchiolün melanogenez düzenleyici etkilerinden yararlanabilir, özellikle hidroquinona alternatif arayan veya hamile/emziren kadınlarda. Rozasea gibi inflamatuar durumlar için de anti-inflamatuar özellikleri nedeniyle uygun olabilir, ancak bu durumda dermatolojik danışma önerilir.

Hamile ve emziren kadınlar, retinoidlerin teratojen potansiyeli nedeniyle kullanamadıkları dönemlerde bakuchiol için ilgi göstermektedir. Ancak bakuchiolün hamilelik kategorisi henüz net belirlenmemiştir ve yeterli güvenlik verisi bulunmamaktadır, bu nedenle hamilelik ve emzirme döneminde kullanımı öncesinde mutlaka doktor onayı alınmalıdır.

Sık Yapılan Hatalar

1. Anında sonuç bekleme: Bakuchiol, retinol gibi, zaman içinde kümülatif etkiler gösteren bir aktiftir. İlk hafta sonunda dramatik değişiklik beklememek önemlidir. En az 8-12 haftalık düzenli kullanım sonrasında anlamlı sonuçlar ortaya çıkar. Sabırsızlık nedeniyle ürünü erken bırakmak, potansiyel faydalardan yararlanmayı engeller.

2. Yetersiz konsantrasyon kullanımı: Piyasada %0.1-0.2 gibi çok düşük konsantrasyonlarda bakuchiol içeren ürünler bulunur. Klinik çalışmalarda kanıtlanmış etkili dozlar minimum %0.5'tir. Etiket okuma alışkanlığı edinmek ve bakuchiolün içerik listesinde ilk 5-7 bileşen arasında olmasına dikkat etmek önemlidir.

3. Güneş koruyucu ihmal etme: Bakuchiol güneş hassasiyeti yaratmasa da, anti-aging rutinlerin tamamlayıcısı olarak geniş spektrumlu güneş koruyucu kullanımı esastır. Bakuchiol fotoyaşlanmayı tersine çevirmeye yardımcı olurken, devam eden UV hasarını önlemek için SPF 30+ kullanılmalıdır.

4. Retinol ile gereksiz kombinasyon: Her ikisi de benzer sonuçlar hedeflediği için aynı rutinde hem bakuchiol hem retinol kullanmak genellikle gereksizdir ve maliyet etkili değildir. Eğer retinole iyi tolere gösteriyorsanız retinole devam edebilir, tolere edemiyorsanız bakuchiol alternatifi seçebilirsiniz.

5. Oksidasyona karşı korumamak: Bakuchiol, ışık ve hava ile temas ettiğinde oksidasyona uğrayabilir. Amber renkli, airless pompalar veya opak şişelerde paketlenmiş ürünleri tercih etmek ve ürünü açık havada uzun süre bekletmemek stabiliteyi korur. Açıldıktan sonra 6-12 ay içinde tüketilmesi önerilir.

6. Göz çevresinde aşırı dikkatli olmak: Retinolün aksine, bakuchiol göz çevresinde kullanım için genellikle güvenlidir ve göz altı ince çizgilerinde etkili olabilir. Ancak göz içine kaçmasına ve müköz membranlara temasına izin verilmemelidir. Göz çevresi için özel formüle edilmiş bakuchiol ürünleri mevcuttur.

Türkiye Pazarındaki Örnek Ürünler

Türkiye kozmetik pazarında bakuchiol içeren ürün çeşitliliği son yıllarda hızla artmıştır. Bakuchiol bazlı serumlar, en popüler formülasyon tipidir; genellikle %0.5-1 bakuchiol, hyalüronik asit ve niasinamid kombinasyonu içerir. Bu serumlar hafif tekstürlü, hızlı absorbe olan ve hem sabah hem akşam uygulanabilen formülasyonlardır. Fiyat aralığı 150-400 TL arasında değişmektedir.

Bakuchiol içeren gece kremleri, zengin besleyici yağlar ve peptidlerle kombine edilmiş formülasyonlarda bulunur. Bu ürünler özellikle kuru ve olgun cilt tipleri için tasarlanmıştır ve %0.5-0.75 bakuchiol konsantrasyonunda formüle edilir. Daha emollient tekstürleri vardır ve genellikle 200-500 TL fiyat aralığındadır.

Bakuchiol + vitamin C kombinasyonları, antioksidan desteği maksimize eden dual-action serumlar olarak pazarda yer alır. Bu ürünler genellikle %0.5 bakuchiol ve %5-10 stabilize vitamin C türevleri içerir. Fotoaging karşıtı etkilerini optimize etmek için tasarlanmışlardır ve 250-450 TL arasında fiyatlandırılır.

Bakuchiol göz kremleri, hassas göz çevresi için özelleştirilmiş düşük konsantrasyonlu (%0.3-0.5) formülasyonlardır. Kafein, peptidler ve seramidlerle desteklenir. İnce çizgiler, torba ve morluklar için kullanılır, fiyatları 180-350 TL aralığındadır.

Bakuchiol maskeler ve night treatments, yoğunlaştırılmış bakım için haftada 2-3 kez uygulanan yüksek konsantrasyonlu (%1-1.5) formülasyonlardır. Leave-on veya wash-off tipleri mevcuttur ve 200-400 TL arasında değişir.

Hassas cilt için bakuchiol temizleyiciler ve tonikler, düşük dozlu bakuchiol (%0.1-0.3) içeren rinse-off veya leave-on ürünlerdir. Anti-inflamatuar fayda sağlar ve cilt bariyerini destekler, genellikle 120-250 TL fiyatlandırılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bakuchiol hamilelikte güvenli midir?<br/>Bakuchiolün hamilelik kategorisi henüz net olarak belirlenmemiştir. Retinoidlerin teratojen etkisi kanıtlanmış olmasına rağmen, bakuchiolün yapısal ve farmakolojik olarak retinoidlerden farklı olması teorik bir güvenlik avantajı sağlar. Ancak hamile veya emziren kadınlarda yeterli klinik güvenlik verisi bulunmadığı için, kullanım öncesinde mutlaka doktor veya dermatoloji uzmanı ile konsültasyon yapılmalıdır. Hamilelik döneminde cilt bakımı konusunda muhafazakâr yaklaşım tercih edilmelidir.

Bakuchiol retinol kadar etkili midir?<br/>Klinik çalışmalar, bakuchiolün (%0.5-1) retinol (%0.5) ile karşılaştırıldığında benzer anti-aging sonuçlar verdiğini göstermiştir. Ancak retinolün farklı konsantrasyonları ve formları (tretinoin, adapalene) daha güçlü etkiler gösterebilir. Bakuchiolün avantajı, tahriş riski çok daha düşük olması ve daha iyi tolere edilmesidir. Etkinlik açısından "eşit" olduklarını söylemek yerine, "benzer faydalara farklı mekanizmalarla ulaşan" alternatifler oldukları daha doğrudur. Kişisel cilt tipi, hedef sorun ve tolerans düzeyi seçimi belirler.

Bakuchiol ile retinol aynı rutinde kullanılabilir mi?<br/>Teknik olarak mümkün olmakla birlikte, genellikle önerilmez. Her iki bileşen de benzer hedef sonuçları (kollajen artışı, ince çizgi azalması) hedeflediği için kombine kullanım ek fayda sağlamayabilir ve gereksiz maliyete yol açar. Ayrıca, hassas ciltlerde kombinasyon tahriş riskini artırabilir. Eğer retinole iyi tolere gösteriyorsanız, retinol rutininize devam edebilirsiniz. Retinol tolerans sorunu yaşıyorsanız, bakuchiol alternatifi olarak seçilebilir. Bazı formülasyonlar düşük dozlarda her ikisini de içerebilir, ancak bu durumda klinik veri sınırlıdır.

Bakuchiol ne kadar sürede sonuç verir?<br/>İlk iyileşmeler (cilt tonu, parlaklık, doku düzelmesi) genellikle 4-6 hafta içinde fark edilir. İnce çizgiler ve kırışıklıklarda anlamlı azalma 8-12 hafta düzenli kullanımda görülür. Maksimal anti-aging faydalar için 12-16 haftalık sürekli kullanım önerilir. Bireysel cevap değişkenlik gösterebilir; bazı kullanıcılar daha hızlı, bazıları daha yavaş sonuç alabilir. Sabır ve tutarlılık anahtar faktörlerdir.

Bakuchiol akne tedavisinde kullanılabilir mi?<br/>Bakuchiolün anti-inflamatuar ve hafif antimikrobiyal özellikleri, akne tedavisinde destekleyici olabilir. Komedolitik etkisi ve sebum düzenleme potansiyeli akne eğilimli ciltler için faydalıdır. Ancak bakuchiol, tretinoin veya adapalene gibi kanıtlanmış akne tedavi retinoidleri kadar güçlü değildir. Hafif-orta şiddette akne için destekleyici bakım bileşeni olarak veya retinoid toleransı olmayan kişilerde alternatif olarak değerlendirilebilir. Orta-şiddetli akne için dermatolojik tedavi protokolleri gereklidir.

Bakuchiol hangi yaşta kullanılmaya başlanmalı?<br/>Bakuchiolün anti-aging özellikleri nedeniyle genellikle 25-30 yaş arası, ilk yaşlanma belirtileri görülmeye başlandığında kullanıma başlanması önerilir. Ancak daha genç yaşlarda (20'li yaşların başı) akne, hiperpigmentasyon veya fotohasar için koruyucu amaçlı da kullanılabilir. Ergenlik döneminde kullanımı için uzman önerisi alınmalıdır. Üst yaş limiti yoktur; 40+ ve olgun ciltler bakuchiolden en çok fayda görebilecek gruplardır.

Bakuchiol cildi güneşe karşı hassaslaştırır mı?<br/>Hayır, bakuchiol retinoidlerin aksine fotosensitivite yaratmaz. Bu nedenle teorik olarak hem sabah hem akşam güvenle kullanılabilir. Ancak anti-aging rutinlerin genel prensipleri gereği, gece kullanımı daha yaygın önerilir ve mutlaka gündüz geniş spektrumlu güneş koruyucu ile tamamlanmalıdır. Bakuchiolün fotoyaşlanmaya karşı koruyucu antioksidan özellikleri vardır, ancak bu UV koruyucu yerine geçmez.

Kaynaklar

1. Dhaliwal, S., Rybak, I., Ellis, S. R., Notay, M., Trivedi, M., Burney, W., Vaughn, A. R., Nguyen, M., Reiter, P., Bosanac, S., Yan, H., Foolad, N., & Sivamani, R. K. (2019). Prospective, randomized, double-blind assessment of topical bakuchiol and retinol for facial photoageing. British Journal of Dermatology, 180(2), 289-296.

2. Chaudhuri, R. K., & Bojanowski, K. (2014). Bakuchiol: a retinol-like functional compound revealed by gene expression profiling and clinically proven to have anti-aging effects. International Journal of Cosmetic Science, 36(3), 221-230.

3. Draelos, Z. D., & Yatskayer, M. (2020). Evaluation of the effect of a topical bakuchiol serum on the appearance of photodamaged skin. Journal of Cosmetic Dermatology, 19(8), 1865-1870.

4. Hwang, J. H., & Lee, B. M. (2022). Cosmetic ingredients as alternatives to retinol for improving signs of skin aging: A review. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, 15, 1765-1779.

5. European Commission - Scientific Committee on Consumer Safety (SCCS). (2021). Opinion on Bakuchiol - Submission II. SCCS/1627/21.

6. National Center for Biotechnology Information (NCBI). PubChem Compound Summary for CID 5281328, Bakuchiol. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Bakuchiol

7. Cosmetic Ingredient Review (CIR) Expert Panel. (2020). Safety Assessment of Bakuchiol as Used in Cosmetics. Washington DC: CIR.

8. Bluemke, A., Ring, A. P., Immeyer, J., Hoff, A., Eismann