Neden Ayrım Önemli?
Çoğu "leke serumu" genel iyileştirici içerir. Ama:<br/>- Melazma hormon kaynaklı — yanlış tedavi durumu kötüleştirebilir<br/>- PIH geçicidir — agresif tedavi yeni PIH yaratabilir<br/>- Çiller solar hasar — esas fark koruyucu odaklı olmalı
3 Ana Tip — Karşılaştırma
| Özellik | Melazma | PIH | Çiller |
|---|---|---|---|
| Nedeni | Hormon (gebelik, kontraseptif, tiroit) + UV | Akne, yaralanma, eksfoliyasyon | UV maruziyeti + genetik |
| Yerleşim | Çene hattı, yanaklar, üst dudak — simetrik | Sivilce/yara yerinde noktasal | Yüz, el sırtı, omuz — UV\'ye açık |
| Rengi | Kahverengi-grimsi, yama şeklinde | Kırmızı (yeni) veya kahve (eski) | Açık kahve, düzgün yuvarlak |
| Derinliği | Epidermal veya dermal (ikincisi dirençli) | Epidermal (çoğu) | Epidermal |
| Süre | Kronik, aylarca | 3-12 ay spontan geçebilir | Ömür boyu, güneşle koyulaşır |
Melazma İçin İçerik Rehberi
Kaçın: Agresif peeling, retinol yüksek doz (UV hassasiyeti), parfümlü ürünler.
Kullan:<br/>- Azelaik Asit %10-15 — en etkili, güvenli (hamilelikte de OK)<br/>- Tranexamic Acid %3 — oral veya topikal, plasminojen inhibe eder<br/>- Niasinamid %5-10 — melanin transferini engeller<br/>- SPF 50+ mineral — günde 2-3 kez yenile, her gün<br/>- Dermatolog: Hidrokinon %4 (reçeteli) 3 ay döngüsel
PIH İçin İçerik Rehberi
Kaçın: Akne lezyonuna dokunma/sıkma, cildi daha çok aktiflerle yorma.
Kullan:<br/>- Azelaik Asit %10 — hem akne hem PIH<br/>- Niasinamid %5 — güvenli, uyumlu<br/>- AHA/BHA haftada 1-2 — hücre dönüşümünü hızlandırır<br/>- Vitamin C %10-15 sabah — antioksidan + açıcı<br/>- Zaman: çoğu PIH 6-12 ayda kendiliğinden açılır
Çiller İçin İçerik Rehberi
Çiller aslında sağlıklıdır, ama azaltmak istersen:<br/>- SPF her gün, mevsim fark etmez<br/>- Vitamin C ve Alpha Arbutin kombinasyonu<br/>- Q-switch lazer (dermatolog) — tek cilt ile ~70% açılma
Ne Zaman Dermatolog?
- Leke aniden büyüyor, düzensiz kenar, kaşıntı/kanama → acil (melanom şüphesi)
- 6 ay OTC tedaviye yanıt yok
- Büyük alan melazma (maskesi formu)